We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

Siyanürlü altın madenciliği Ordu’yu zehirliyor

42 346 0
20.01.2020

Ordu’nun Fatsa ilçesinde 5 yıldır siyanürlü altın madenciliği yapılıyor. Ve maden şirketi faaliyetini 14 yıl daha uzatmak istiyor. Kanadalı maden şirketi Cominco’nun bölgede sondaj ve arama çalışmaları 1996’da başladı. Ancak 2000’de şirketin Romanya’da işlettiği Baia Mare altın madeninde aşırı yağışlar nedeniyle siyanür havuzu çöküp 100 bin m3 siyanürlü çözelti Tuna nehrine akınca, bu olay Çernobil’den sonra Avrupa’daki en büyük çevre felaketi olarak tarihe geçti; siyanürlü altın madenciliğinin atıkları, nükleer santral atıklarından sonra ‘2. En Tehlikeli Atık’ sınıfına dahil edildi. Kanadalı şirket tazminatları karşılamak için elindeki maden sahalarını satınca Fatsa’daki ruhsat sahasını da İngiliz Stratex firması aldı. Stratex, yerel ortağı Bahar Madencilik ile birlikte 2013’ten itibaren, 5 km çapta 15 köy merkezinin bulunduğu, 729 dönümü tarım alanı, 1140 dönümü ise ormanlık alan olan -275 futbol sahası büyüklüğündeki- 1869 dönümlük alanda 5 yıllık işletme iznini alarak çalışmaya başladı.

HALK HER İTİRAZDA KARŞISINDA ŞİRKET YERİNE DEVLETİ BULUYOR

Maden şirketi Fatsa’ya geldiğinde itirazlar yükseldi, kampanyalar düzenlendi, pek çok dava açıldı ama Türkiye’nin siyasi ikliminden ötürü Fatsa’da siyanürlü altın madenciliği gündem olamadı. Enerji mühendisi ve fındık üreticisi Alaaddin Yılmazer o dönemi şöyle anlatıyor: “Birçok yerde siyanürlü altın madenciliği yapılmasına rağmen, sanki gizli bir el bu tür haberleri baskıladı. Koza Holding Bergama’da işletmenin tüm hisselerini aldıktan sonra, maden kanunları hızla değişmeye başladı. Yerel halk adına açılan davalar maden şirketleri lehine sonuçlanmaya başladı.”

Bu sürecin son örneğinin Fatsa olduğunu, ÇED dosyasında birçok mühendislik ve proje tasarım hatası olmasına rağmen tüm davaların kaybedildiğini söyleyen Yılmazer, ÇED sahasındaki tarihi SİT alanının bile mahkeme kararıyla kaldırıldığını belirtiyor.

Nitekim burası, onca tarım ve orman arazisi yanında, içme suyu kaynaklarının bulunduğu çok verimli topraklara, zengin bir yaban hayata ve hatta BERN sözleşmesi ile koruma altında olan bitki türlerine sahip bir bölge olmasına rağmen, şirket hızlıca izinlerini alıp işletmeyi açtı. Bu özel bir işletme olmasına rağmen, her itirazda karşısında şirket yerine devleti gören yerel halk yorgun.

ŞİRKET TOPRAKTAKİ ALTINI ALIP GİDECEK, GERİYE ZEHİR BIRAKACAK

Siyanürlü altın madenciliğinin iki türü var; açık liç ve tank liçi. Fatsa’da yapılan açık liç. Toprak bir membran üzerine seriliyor ve üzerine hortumlardan Sodyum Siyanür çözeltisi damlatılıyor. Sıvı içerisindeki siyanür altın bileşiği çözeltisi kanallarla bir havuza toplanıyor ve karbonlama tekniği ile altın elde ediliyor. Her 1 litre su solüsyonundaki 150 miligram Sodyum Siyanürün 50 mg’ı toprakta kalıyor.

Fatsa’daki madenin ÇED raporuna göre, 4200 kg dore altın üretilmesi planlanıyor. 1 ton toprakta 1,34 gr altın var. Bu nedenle, 8 milyon ton........

© Artı Gerçek