We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

Monolitik Parti Modeli…

14 8 1
28.09.2021

Demir Özlü’nün üç romanı üzerine (Bir Küçük Burjuvanın Gençlik Yılları, Derinlik, 1979; Bir Uzun Sonbahar, Koza, 1976; Bir Yaz Mevsimi Romansı, Ada, 1990; bu üç roman topluca YKY tarafından 2013 ve 2019 yıllarında iki kez basıldı) bir edebiyat sosyolojisi çalışması yapıyorum.

Üç romanın ortak temalarından biri de Selim’in (Demir Özlü) partiden (TİP) ihraç edilmesi ya da istifa etmek zorunda bırakılması.

Demir Özlü, o gençlik yıllarında bunun acısını nasıl çektiğini çok güzel anlatır romanlarında.

TİP’in tarihinde (1961 yılındaki kuruluşundan yalnızca üç yıl sonra,1964 yılında) gerçekten de, Fethi Naci, Doğan Özgüden, İsmet Sungurbey, Demir Özlü, Edip Cansever, Muzaffer Buyrukçu, Ali Yaşar gibi eleştirmen, yazar, şair ve gazetecilerin, sırf parti tüzüğünün, entelektüelleri, gençleri ve doğrudan işçi olmayan tüm üyeleri öteleyen 53. Maddesine karşı çıkan bir dilekçe verdikleri için partiden topluca atılma olayı vardır (ayrıntılı bilgi için bkz: Doğan Özgüden, Vatansız Gazeteci-I, İnfo-Türk, 2010 kitabının 327-334 sayfaları).

O sırada, ihraç edilen bu üyelerin iyi niyetiyle fazla dillendirilmeyen bu olay, aslında parti yönetiminde ve çevresinde daha o zamandan çöreklenmiş bir grubun, parti içindeki her türlü eleştiri ve öneriyi idari tedbirlerle bastırarak geniş ve kucaklayıcı bir sol parti olan TİP’i, “işçilerin egemenliğini sağlama” gerekçesine sığınarak, sol entelijansiya üzerinde katı bir hegemonya kuran monolitik, bürokratik bir partiye dönüştürme çabası içinde olduğunu ortaya koyuyor.

Tarihe bakmadan, batıdaki sözünü ettiğimiz partilerde bu monolitik-bürokratik tarzın nasıl oluştuğunu anlamak mümkün değildir.

Aslında Lenin’in parti teorisi de, devrim için merkeziyetçi bir partiyi öngörüyordu başından itibaren. Fakat spontane,........

© Artı Gerçek


Get it on Google Play