We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

Entelijansiyanın görece özerkliği

27 16 20
14.09.2021

“Entelijansiya”, üzerine kitaplar yazılmış çok geniş bir konu olduğundan bu makalenin boyutları içinde kavramın içeriğine etraflı bir şekilde girmem mümkün değil. Ancak ben burada, bugüne kadar, gerek hâkim sistemler, gerekse solun geniş kesimleri tarafından bilinçli olarak arka plana itilmiş, hatta inkâr edilmiş, “entelijansiyanın görece özerkliği” üzerinde duracağım.

Hâkim sistemler (esasen kapitalist sistem), entelijansiya denen, ağırlıklı olarak toplumun bilgi birikimini temsil eden kesimin görece özerkliğini her zaman reddetmiş ve Althusserci bir kavramla ifade edecek olursak, “devletin ideolojik aygıtları”nın önemli bir unsuru haline getirmiştir. Hatta hâkim sistemler, entelijansiya kesimini devletin ideolojik aygıtlarının en önemli unsuru olarak görmüş ve bu kesimin düzenden görece özerk hareket etmesini önlemek için elinden geleni yapmıştır. Hâkim sistemlere göre, entelijansiya devletin temelidir ve bu kesimin görece özerkliğini savunmak devletin temeline dinamit koymakla eşdeğerdir.

İlginçtir ki, hâkim sistemlere karşı kurulduklarını iddia eden “sosyalist sistemler” de kapitalist düzenlere benzer bir şekilde, esasen entelijansiyanın görece özerkliğini başından itibaren ortadan kaldırmak yönünde davranmıştır. Bu sistemlere ya da rejimlere göre, entelijansiyanın görece özerkliği diye bir şey olamaz. “Sosyalist sistemde” entelijansiya “sosyalist devlet”e bağımlı ve onun hizmetinde olmak zorundadır. Bu, gerekirse (ki gerekir) “sosyalist devlet”in zor aygıtları aracılığıyla sağlanır.

Marksist-Leninist ideolojiye göre, entelijansiya burjuvaziyle proletarya arasında yer alan küçük burjuva bir kesimdir ve kaçınılmaz olarak ikiye bölünür. Bir kesimi kapitalist sisteme yamanırken, diğer kesim de “proletarya”ya yaklaşır ve onun hizmetine girer. Dolayısıyla bu “küçük burjuva entelektüelleri” ya “proletarya”nın (yani komünist partinin ya da eğer iktidara........

© Artı Gerçek


Get it on Google Play