Dil politikası, bir toplumda dil kullanımına yönelik bilinçli ve planlı müdahaleleri içeren çok katmanlı bir süreç olarak değerlendirildiğinde, Göktürk Kağanlığı (6–8. yüzyıllar), döneminde Türkçenin devlet dili olarak belirlenmesi, resmî işlevler kazanması ve kamusal alanda görünür kılınması bakımından dikkat çekici bir örnek oluşturmaktadır.

Göktürk Kağanlığı Türkçenin devlet dili ve yazı dili olarak sistematik biçimde kullanıldığı ilk siyasal teşkilatlanma olarak Türk dil tarihi açısından kurucu bir dönemi temsil etmektedir. Bu dönem, dilin yalnızca bir iletişim aracı olmaktan çıkarak egemenlik ve kimlik inşası işlevleriyle kurumsallaştığı kritik bir eşik niteliği taşımaktadır. Bu bağlamda Göktürk alfabesinin Türkçenin fonetik yapısına uygun biçimde tasarlanması ve ölçünlü hâle getirilmesi, dil planlaması açısından önemli bir aşamayı ifade etmektedir. Yazının anıtlar aracılığıyla kamusal alanda kullanılması, dilin toplumsal dolaşım alanını genişletmiş; yazı, yalnızca yönetici elitin kullandığı bir kayıt aracı olmaktan çıkarak kolektif hafızanın inşasında ve sürekliliğinin sağlanmasında kurucu bir unsur hâline gelmiştir. Böylece bilgi, kalıcı ve aktarılabilir bir nitelik kazanmıştır.

Göktürk yönetiminin resmî yazışmalarda ve kamusal söylemde Türkçeyi esas alması, özellikle Çin gibi köklü bir yazı geleneğine sahip bir uygarlıkla yoğun temasın sürdüğü bir coğrafyada bilinçli bir tercih olarak değerlendirilmelidir. Çin dilinin kağanlar, tiginler ve vezirlerce bilinmesine rağmen........

© Antalya Son Haber