Yılın son Florida Zirvesi: Trump-Netanyahu görüşmesinden çıkanlar |
Tabi olayı alt-üst ederek değerlendiren ve İsrail’in İran ile mücadelesinin ve ileride savunma unsurlarını biçmesinin ABD’nin İran karşısındaki operatif kabiliyetini çok artırdığını düşünenler de var. Sondan başa baktığımızda yumurta-tavuk ilişkisini hatırlatan bu duruş ABD ve İsrail’i hala birbirine bağlıyor. Zaten bu nedenle Florida’daki görüşme bizim durduğumuz yerden bakanlar için nahoş bir yönü de içerisinde barındırıyordu. Trump, Netanyahu ile devam etmeye istekli görünüyor.
Bilindiği üzere ABD Başkanı bazen Natanyahu’dan hazzetmediğini gösteren ifadeler kullanmaktan çekinmemişti. Fakat 2025 sonbaharından itibaren retoriğini Trump yeniden ayarladı ve Netanyahu yönetimi altındaki İsrail ile çalışmaktan memnun olduğunu gösteren bir ton benimsedi. Bu havaya aykırı görünebilir; İsrail-ABD arasında belirli konularda görüş ayrılıklarının olduğunu Trump ve Netanyahu’nun açıklamalarından anlıyoruz. İki aktör Gaza Planının ikinci aşamasının nasıl kotarılması gerektiği- ve belki de amacı- konusunda farklı düşünüyorlar. Netanyahu yönetiminin parçası olan kimi aşırı sağ figürlerin Trump yönetimininden Batı Şeria ile ilgili beklentisi de henüz karşılık bulmuş değil. Washington ve Tel Aviv’in Orta Doğu vizyonlarında örtüşen yerler olduğu kadar ayrışan yerler de var. Trump, Netanyahu’nun yanında yeni Suriye’nin başarılı olmasını arzu ettiğini söylüyor mesela, Erdoğan ve Erdoğan Türkiye’sini övüyor mesela, görüşme öncesi İsrail’in Somaliland’ı tanıma kararına katılmadığını vurgulamıştı mesela.
Neden Netanyahu ile devam?
Ortadoğu’nun bugünü ve geleceğiyle ilgili bu kimi mesele bazlı anlaşmazlıklar önemli olma potansiyeline sahip, zira İsrail’in Ortadoğu vizyonu “böl, parçala, ehlileştir ve yut” fikrine dayanıyor. İsrail, Ortadoğu’da istediklerini kendi mutlak güvenlik anlayışına bağladığı için, 7 Ekim sonrası oluşan İsrail toplumu için aslında kırılgan olan atmosferde hala mutlak güvenlik (hiçbir riskin, meydan okuyucunun bulunmadığı bir bölgesel stratejik çevre hayali) düşleri kurmak mümkün olduğundan İsrail o yolla bu yolla bölünmeleri ve iç kargaşaları kışkırtmaktan vaz geçmedi. Trump ABD’si ise görüntüde (ve doktrin bazında) daha istikrarlı bir güçler dengesi bölge için arzu ediyor. ABD, mini minnacık gördüğü meseleler için açık tercihler söylemeyecek bir yükseklikte ve uzaklıkta bölgeye........