Kayıp Vitaminlerin Hikâyesi!
Bu kez konumuz vitaminler… Daha doğrusu, geçmişte vitamin olarak kabul edilen ancak bugün artık vitamin olarak değerlendirilmeyen maddeler.
Bazen bir haber okuyorsunuz: “Türkiye’de bir ilk!”, “Kansere iyi gelen vitamin!” Sonra işin iç yüzüne baktığınızda gerçeklerin tamamen farklı olduğunu görüyorsunuz.
Örneğin B17 vitamini… Bir dönem mucize olarak gösterilen B17, aslında amigdalin (laetrile) olarak bilinen bir maddedir. Zamanla vücutta siyanür açığa çıkarabildiği, ciddi zehirlenmelere ve hatta ölüm riskine yol açabildiği anlaşıldı.
Fakat gıda takviyesi sektöründe amacı sadece para kazanmak olan kişiler tarafından geçmişin bu tehlikeli hikâyeleri, bugün hâlâ masum bir kılıfla pazarlanabiliyor. Tabii ki güçlü ve bilimsel bir otoriteye sahip ilgili Bakanlıklarımız buna müsaade etmemektedir. Bu örneği, özellikle başka ülkelerde internet üzerinden satılan tehlikeli içeriklere karşı ciddi bir uyarı olması için verdim.
Sadece kelimelere bakarak anlama ve çözüme ulaştığımızı sanmayalım.
Bileşenlerin isimlendirilmesi ile etkileri ve gerçekte ne oldukları farklı anlamlar ifade edebilir. Başında “vitamin” yazan her kelime gerçekte vitamin olmayabilir.
İnsanın iç dünyasındaki çöküntünün sebebi depresyon iken, yaşadığımız dünyadaki çöküntünün en korkutucu sebeplerinden biri depremdir. Her ikisi de bir çöküntüyü ifade eder ama anlamları tamamen farklıdır.
Vitaminlerde de benzer bir durum var.
Vitamin B kökü aynıdır; sonrasına eklenen harf veya rakam ise farklıdır. Vitamin B6, B17 ve C vitamininde olduğu gibi, kullanılan bu harf ve rakamlar kelimenin ifade ettiği maddeyi tamamen değiştirir. Hatta bunların bazıları artık vitamin olarak bile değerlendirilmiyor.
İsimler ne kadar da birbirine benziyor. Ama aslında birbirleriyle hiç alakası olmayan anlam ve gruplara ait olabiliyorlar.
Hayatımızda da maalesef bazı benzerlikler, gerçekte birbiriyle hiç alakası yokken aynıymış gibi pazarlanabiliyor.
Şimdi artık konuya girebiliriz. Her gün raflarda gördüğümüz ve tüketimi giderek artan “vitaminler” bahsine yani…
Vitamin aslında ne demek?
Vitamin kelimesi yaşamla ilişkilidir. Kelimenin kökeni Latince “yaşam” anlamına gelen “vita” ve o dönemde bu maddelerin amin yapısında olduğu düşünüldüğü için kullanılan “amine” kelimelerinin birleşimine dayanır.
Daha sonra bütün vitaminlerin amin yapısında olmadığı anlaşılmış ve “vitamine” kelimesinin sonundaki “e” kaldırılarak bugün kullandığımız “vitamin” kelimesi ortaya çıkmıştır.
Vitaminler yaşam için gerekli olan, vücudun normal işleyişinde görev alan besin öğeleridir. Eksiklikleri ciddi sağlık sorunlarına, bazı durumlarda ise yaşamı tehdit eden sonuçlara yol açabilir.
Vitaminler ilk olarak nasıl adlandırılmıştır?
Bu konu........
