Hürmüz Boğazı kapalı olduğu sürece, üreticiler kapasiteleri kadar sevkiyat yapamadıklarından, bu kararın pratikte bir anlamı yok. Sadece psikolojik tesiri olur. Bu nedenle çok kısa süre zarfında İran ve Amerika’nın en azından boğazı açmak konusunda anlaşacaklarını düşünüyorum. Yani Boğaz kısa sürede açılacak olmasaydı BAE bu hamleyi yapmazdı. ABD ve İran’ın menfaatleri, Boğazın bir an önce açılmasını gerektiriyor. ABD için petrol fiyatlarının düşmesi elzem. İran’ın gelire ihtiyacı var. Ayrıca bütün depoları doldu. Eğer boğaz açılmazsa üretimi durdurmak zorunda kalacak ki kapatılan kuyuların tekrar aktife edilmelerinin maliyeti çok yüksek.

Yüzölçümü çok küçük olan BAE’nin Boğazın iki tarafında da toprağı var. Eğer boğaz açılmazsa, üç dört ayda inşa edilebilecek kısa ama yüksek kapasiteli bir nakil hattı kompleksiyle Boğazı bypass edebilir. (Makalelerimizde bu alternatifi detaylı olarak ele almıştık.) 

BAE’nin OPEC’ten ayrılması, Boğaz açıldığında petrol fiyatlarının hızla eski seviyesine hatta eski seviyenin de altına düşmesini sağlayacak. ‘’Eski seviyenin de altına düşecek’’ dememin sebebi Venezüella, Kazakistan, ABD ve Rusya’nın üretim miktarlarını artırmaları ve BAE’nin de artıracak olması. 

Böylece ABD’de tablo tersine dönecek. Şu an akaryakıt fiyatları yükseldiği için oy kaybeden Trump, fiyatlar düşünce oy kazanacak. BAE’nin toplam gelirleri artarken, İran ve Rusya gibi ülkelerin toplam gelirleri ya azalacak ya da üretim miktarını artırmalarına rağmen aynı kalacak. 

BAE’nin bu kararı almasının daha fazla üretim yapmak istemesi dışında da sebepleri var. Netice de BAE OPEC’e katıldığından beri fazla üretim yapmak istiyor. Kendisine tahsis edilen kotalara itiraz ediyor. Ama bugüne kadar ayrılmadı, ayrılmanın lafını bile etmedi. Haddizatında her ülke daha fazla üretmek ve daha çok para kazanmak ister. 

Körfez’e hep tek parçaymış gibi bakarız ama aslında öyle değildir. ABD’ye en yakın ülke BAE’dir. BAE’nin ABD’ye danışmadan bu kararı verdiği düşünülemez. Hatta ABD BAE’ye üyelikten çekilmesi için baskı yapmış bile olabilir. 

BAE’nin bu kararı almasının bir diğer nedeni Suudi Arabistan’la ilişkilerinin bozuk olması. BAE Suudilerle müttefikken denge gözetmek mecburiyetindeydi. Oysa şu anda müttefik değiller. Bilakis Suudi Arabistan’ın zayıflaması BAE’nin işine gelir. Zira iki ülke farklı ittifaklara yöneldiler. BAE İsrail ve Hindistan’la, Suudiler Türkiye, Pakistan, Mısır ve Katar’la yakınlaşıyor. 

Savaşta en çok hasarı alan, hatta diğer altı Körfez devletinin toplamından fazla hasar alan BAE oldu. BAE yalnız bırakıldığını düşünüyor. Umman arabulucu olduğu için kurtuldu. Katar’a Türkiye aracı oldu. Ama BAE yalnız bırakıldı. Böyle olması gayet normal. Zira BAE İsrail’in müttefiki. İsrail savaşı başlatan devlet. İran’ın BAE’ye saldırmasından daha normal ne olabilir? Kaldı ki diğer Körfez devletleri İran’ın saldırılarına cevap vermediler ama BAE, İran saldırdıktan sonra ABD’ye üsleri ve hava sahasını kullandırdı. Abu Dabi elde ettiği ekstra geliri aldığı hasarı gidermeye, savunmasını güçlendirmeye ve Arap dünyasının lideri olmaya harcayacaktır. 

OPEC kurulduğunda petrol üretiminin %80 kadarını kontrol ediyordu. Amerika ve Brezilya gibi üye olmayan ülkelerin üretimlerini artırmaları, başta Türkistan devletleri ve Azerbaycan olmak üzere yeni üreticilerin piyasaya girmeleri ve Katar ve Angola gibi üreticilerin OPEC’ten ayrılmaları gibi nedenlerle düşen oran savaştan önce %45-50 aralığında geziyordu. 

BAE’de ayrılınca bu oran %40-44 seviyelerine inecek tabii bu ayrılık başka ayrılıkları tetiklemezse. OPEC üyelerinin neredeyse hepsi kapasitelerinin altında üretim yapıyorlar yani petrol üretimlerini arttırabilirler. Ama fiyatlar düşmesin diye artırmıyorlar. Anlaşılan kotalar kadar üretim yapıyorlar. BAE istediği kadar üretim yapabildikten sonra diğer devletler neden kendilerini kotayla sınırlasınlar?

Mehmet Şimşek’in açıklamasına göre Hürmüz Boğazı kapatıldıktan sonra petrol fiyatında meydana gelen artışın Türkiye’ye günlük maliyeti 450 milyon dolar dolayında. Boğaz açılmazsa bu maliyet artar. Enflasyon hedeflerini tutturmak hayal olur. Uyguladığımız ekonomik program anlamsızlaşır. 

Boğaz açılırsa fiyatlar hızla düşeceğinden bu maliyet ortadan kalkar. Petrol üretimi savaştan önceki hacmin üstüne çıkarsa fiyatlar daha da düşer ki bu kaybımızın en azından bir kısmının telafi edilmesi demek. Yani enflasyon hedeflerini tutturabiliriz. 

© Analiz