ABD'nin yollar ve koridorlar stratejisi |
Trump’ın ilk dönemine kadar olan süreçte Çin’e karşı alınan önlemler etkisiz kaldı. Beyaz Saray sonuç alıcı hamleler yapamadı. Trump başkan olduktan sonra Çin menşeli mallara uygulanan gümrük vergilerini yükseltti. Böylece %9’larda seyreden Çin’in büyüme oranı %6-6,5 bandına oturdu. ABD zaman zaman bazı Çin mallarına ithalat yasağı ve kota getirse de bu uygulamalar Amerikan ekonomisine de zarar verdiğinden uzun ömürlü olamadı. Aslında Trump, AB’nin de gümrük vergilerini yükseltmesini ve böylece Çin’in büyüme oranının %4’lere düşürülmesini hedefliyordu ama sanayisi Çin’e bağımlı hale gelen Avrupa’yı ikna edemedi.
ABD, Çin’in başta Latin Amerika ve Afrika olmak üzere diğer coğrafyalardaki ağırlığını azaltmaya çalışsa da Orta Doğu dışında kayda değer neticeler elde edemedi. Mesela Sudan’da, Pekin’in Afrika’daki en sadık müttefiki olan Beşir devrildi ama iktidarın yeni sahipleri de Çin ile iyi ilişkiler kurdular.
ABD’nin Venezüella’ya düzenlediği operasyonun, Afrika’da Türkiye’yi desteklemesinin ve Arap ülkeleriyle Türkiye-Katar arasındaki ihtilafların çözülmesini teşvik etmesinin de başlıca nedenlerinden biri, Çin’i sınırlamak. Zira ilişkilerin bozuk olduğu dönemde Arap ülkelerindeki inşaat projelerinin tamamını Çinli şirketler yapıyor ve bölgeye yerleşiyorlardı.
ABD’nin bir diğer stratejik hedefi Bir Kuşak Bir Yol Projesini engellemek, eğer bu mümkün olmazsa maliyetli hale getirmekti. Bu hedefe ulaşmak zordu zira bu yolun geçtiği ülkeleri, ticari olarak hareketlendireceği varsayılıyordu. 2026........