SETA Dış Politika Direktörlüğünden araştırmacı Dr. Tunç Demirtaş, Sudan Başbakanı Kamil İdris'in Türkiye ziyaretini ve bu ziyaretin Türkiye-Sudan ilişkileri açısından ne anlama geldiğini AA Analiz için kaleme aldı.

Sudan’da savaşın seyri değişirken Ankara’da gerçekleşen üst düzey temaslar, Türkiye-Sudan ilişkilerinde yeni bir dönemin kapısını aralıyor. Sudan Başbakanı Kamil İdris’in Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ile görüşmesi, beraberindeki heyette finans, tarım, enerji, petrol ve madencilik alanlarından sorumlu isimlerin yer alması, ziyaretin çok boyutlu bir gündemle gerçekleştiğini göstermektedir. Bu nedenle Ankara’daki temasları rutin bir diplomatik ziyaretten ziyade Sudan’ın savaş sonrası toparlanma ihtimaline dönük erken bir hazırlık ve Türkiye-Sudan ilişkilerinde yeniden inşa eksenli bir açılım olarak değerlendirmek gerekir.

Sudan’da Nisan 2023’te başlayan krizde Hızlı Destek Kuvvetlerinin (HDK) faaliyetleri ülkenin güvenlik mimarisini, ekonomik üretim kapasitesini, tarımsal altyapısını, sağlık sistemini ve kurumsal işleyişini ağır biçimde tahrip etti. Krizin dördüncü yılında Sudan hala ciddi insani, siyasi ve ekonomik kırılganlıklarla karşı karşıya. Buna rağmen son dönemde sahadaki dengelerde dikkat çekici bir hareketlilik yaşanmaktadır. Sudan ordusunun HDK milis güçlerine karşı bazı kritik bölgelerde operasyonel üstünlük sağladığı ve önemli kazanımlar elde ettiği görülmektedir. Bu tablo, savaşın kısa vadede biteceği anlamına gelmese de HDK’nin ülke genelinde oluşturduğu tehdidin belirli ölçülerde daralabileceği ve Sudan’da devlet merkezli yeniden yapılanma beklentisinin güçlenebileceği bir döneme işaret etmektedir.

Saha dengeleri değişirken Ankara ziyaretinin anlamı

Ankara ziyareti, tam da bu bağlamda daha anlamlı hale gelmektedir. Savaşın ilk dönemlerinde Sudan açısından temel öncelik diplomatik meşruiyeti korumak, insani krizi yönetmek ve devletin dağılmasını engellemekti. Günümüzde bu gündeme yeniden inşa, ekonomik toparlanma, enerji altyapısı, tarımsal üretim, madencilik, sağlık, eğitim ve kurumsal kapasite başlıkları daha güçlü biçimde eklenmektedir. Türkiye ile yapılan görüşmelerin kapsamı da Sudan’ın Ankara’yı savaş sonrası dönemde güvenilir ve çok sektörlü bir ortak olarak gördüğünü ortaya koymaktadır.

Sudan Finans Bakanı Jibril İbrahim’in heyette yer alması, enerji ve madencilik bakanlarının ayrı temaslarda bulunması, Tarım Bakanı Abubakar Omar el-Bushra’nın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı ile görüşmesi, Sudan’ın önceliklerinin savaş sonrası toparlanma ekseninde şekillendiğini göstermektedir.

Sudan Başbakanı Kamil İdris’in ziyaret sonrası yaptığı açıklamalar da Ankara temaslarının daha geniş bir diplomatik çerçeveye yerleştiğini göstermektedir. Bilindiği üzere........

© Anadolu Ajansı Analiz