SETA Dış Politika Direktörlüğünde Araştırmacı Dr. Tunç Demirtaş, Sudan'da iç savaştaki son durumu ve barış için atılması gereken adımları AA Analiz için kaleme aldı.

Sudan’da 15 Nisan 2023’te başlayan kriz bugün üçüncü yılını doldurdu. Dördüncü yılına girdiğimiz kriz artık iki silahlı yapı arasındaki iktidar mücadelesi olarak tanımlanamaz. Günümüzde Sudan, devlet kapasitesinin aşındığı, toplumsal dokunun parçalandığı, ekonominin çökertildiği ve bölgesel istikrarsızlığın büyüdüğü çok katmanlı bir kriz sahasıdır. Birleşmiş Milletler (BM) İnsani İhtiyaçlar ve Müdahale Planı’na göre 2026 itibarıyla 33,7 milyon insan insani yardıma ihtiyaç duyuyor. Bu sayı Sudan’ı dünyanın en ağır insani krizlerinden biri haline getirmiş durumda. Aynı zamanda savaş, açlık ve temel hizmetlerin çökmesi nedeniyle ülkenin geniş kesimleri artık gündelik hayatı sürdüremez halde.

Yerinden edilme boyutu ise başlı başına bölgesel bir güvenlik sorunu üretmektedir. BM Mülteciler Yüksek Komiseri (UNHCR) verilerine göre savaşın başlamasından bu yana yaklaşık 14 milyon kişi yerinden edildi. Bunların 9 milyonu Sudan içinde kalırken 4,4 milyonu sınır ötesine geçti. Özellikle Çad, Mısır ve Güney Sudan üzerindeki baskı kritik seviyeye ulaşmış durumda. Çad’da 1,3 milyondan fazla Sudanlı mülteci yaşıyor ve yardım kesintileri nedeniyle temel gıda, su ve barınma erişimi hızla kötüleşiyor. Güney Sudan ise kendi iç kırılganlıkları sürerken hem Sudanlı mültecileri hem de Sudan’dan geri dönen yüz binlerce Güney Sudanlıyı taşımaya çalışıyor. Bu nedenle Sudan krizi artık Hartum’un ve Darfur’un ötesine geçmiş durumda olup komşu ülkelerin iç dengelerini de zorlayan bir bölgesel istikrarsızlık kaynağı.

İnsani durumun en çarpıcı göstergesi ise açlık krizidir. Sudan nüfusunun yüzde 61,7’sine denk gelen 28,9 milyon insan akut gıda güvensizliğiyle karşı karşıya. Kuzey Darfur ve Güney Kordofan gibi bölgelerde insanlar yaprak ve hayvan yemi tüketmek zorunda kalıyor. Kadınlar ve çocuklar hem yetersiz beslenme hem de artan cinsel şiddet riski nedeniyle daha ağır etkileniyor. Sudan’da savaş........

© Anadolu Ajansı Analiz