ODTÜ Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Oktay F. Tanrısever, ABD’nin Venezuela’ya müdahalesinin küresel enerji jeopolitiği üzerindeki etkilerini AA Analiz için kaleme aldı.

***

ABD Başkanı Donald Trump’ın dünyanın en zengin petrol kaynaklarına sahip olan Venezuela’ya askeri müdahalesi, gerek küresel enerji piyasaları gerekse ABD’nin enerji jeopolitiği üzerindeki olası etkileri uluslararası gündemin en önemli konularını oluşturmuştur. Trump’ın Venezuela’nın enerji kaynaklarına el koyarak küresel enerji jeopolitiğinde ABD hakimiyetini güçlendirmesinin o kadar kolay ve hızlı olamayacağı ise kısa sürede ortaya çıkmıştır.

Trump, Venezuela’ya yaptığı askeri müdahaleyle ABD’nin dünyanın en zengin petrol rezervlerine sahip olmasının önünü açacağını beklemektedir. Bu nedenle müdahaleden çok kısa bir süre sonra bu müdahalenin ana hedeflerinden birisinin enerji kaynaklarının ABD tarafından kontrol edilerek Venezuela halkının ve ABD’nin ortak çıkarları için kullanılması olduğunu açıkça dile getirmiştir.

Trump’ın hızlı bir şekilde Venezuela'nın eskimiş ve verimsiz petrol endüstrisine büyük yatırımlar yapacağını belirtmesi üzerine bu yatırımları yapması beklenen Chevron gibi ABD’li büyük petrol şirketlerinin uluslararası borsalardaki hisselerinin değeri yüzde 10 kadar artmıştır. Trump hiç vakit kaybetmeden önde gelen petrol şirketlerinin yöneticileri ile de bir toplantı yaparak hem Venezuela enerji kaynaklarına dair planlarını ortaya koymuş hem de petrol şirketlerinin bu planlarına destek vermesini istemiştir. Ancak bu toplantıdan sonra uluslararası basında çıkan yorumlara göre petrol şirketlerinin yöneticileri maliyetlerin ve risklerin yüksek olması nedeniyle çok güçlü bir destek vermeyerek temkinli bir tutum sergilemişlerdir. Küresel enerji piyasalarına bakıldığında da ABD’nin askeri müdahalesinin jeopolitik riskleri artırması nedeniyle fiyatlarda yukarı doğru bir hareket gözlemlenmiştir. Bu hareket sonucunda ABD’li petrol şirketlerinin yanı sıra petrol üreticisi olan tüm ülkelerin şirketleri de gelirlerini artırmıştır.

ABD’nin en önemli jeopolitik rakipleri olan Rusya ve Çin’in bu kapsamdaki gelişmelerden nasıl etkileneceği sorusu ise önem kazanmıştır. ABD’nin Venezuela petrolünün uluslararası ticaretine dönük uyguladığı yaptırımlar kapsamında Rusya’nın kendisine ait olduğunu belirttiği bir tankere ABD askerlerinin uluslararası sularda el koyması iki ülke arasında zaten yüksek düzeyde seyreden........

© Anadolu Ajansı Analiz