Doğu Avrupa bölge uzmanı Emrah Dokuzlu, Polonya Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin perde arkasını ve seçimin stratejik önemini AA Analiz için kaleme aldı.

***

Polonya, 1 Haziran Pazar günü Cumhurbaşkanını seçmek için yeniden sandığa gidecek. Varşova Belediye Başkanı ve liberal Sivil Koalisyon (KO) adayı Rafał Trzaskowski ile 2015-2023 yılları arasında iktidarda olan merkez sağ Hukuk ve Adalet Partisi’nin (PiS) desteklediği Ulusal Anma Enstitüsü (IPN) Başkanı Karol Nawrocki arasında ikinci tur Cumhurbaşkanlığı seçimi yapılacak.

İlk turda Trzaskowski, yüzde 31,4 oy alarak yüzde 29,5 oy alan rakibine karşı üstünlük sağladı ve iki aday şu anda anketlerde başa baş gidiyor. Seçim sonucu Polonya'nın önümüzdeki yıllarda nasıl yönetileceği açısından son derece önemli olmakla beraber, Polonya’nın Avrupa Birliği (AB) ile ilişkilerine ve iç siyasetteki toplumsal kutuplaşmasına da doğrudan etki edeceğe benziyor. İki aday arasındaki farkın çok yakın olması 2023 yılında yapılan parlamento seçimlerinde yaşanan çekişmenin Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde de devam ettiğini gösteriyor.

Seçiminin ikinci turu, yalnızca bir Cumhurbaşkanı seçimi değil, aynı zamanda ülkenin ideolojik yönünü belirleyecek bir referandum niteliğindedir. Anketler, seçimin çok yakın geçeceğini gösteriyor. Bu sebeple kararsız seçmenlerin vereceği karar, seçim sonucunu belirleyebilir. Katılımın rekor seviyede olacağı tahmin edilen bu seçim yalnızca iç politikayı değil, aynı zamanda ülkenin AB içindeki konumunu ve küresel sahnedeki duruşunu da şekillendirecek. Polonya siyasetinde kürtaj, LGBT, Rusya-Ukrayna Savaşı, Ukraynalı mültecilerin durumu, güvenlik, hukukun üstünlüğü ve yargı bağımsızlığı gibi konular, seçmenlerin kararını etkileyen başlıca gündem maddeleri olacak.

Sivil Koalisyon'un adayı Rafał Trzaskowski, 2018'den bu yana Varşova Belediye Başkanlığı görevini yürütüyor. 2020 yılında Polonya Cumhurbaşkanlığı için adaylık yarışına girmiş ancak Duda’ya karşı kaybetmişti. Trzaskowski, adaylığı sürecinde güvenlikten ekonomiye, sanayiden sosyal konulara ve yerel yatırımlara kadar uzanan beş ana başlıktan oluşan bir program sundu.

Güvenlik Paktı önerisiyle savunma politikasını parti tartışmalarının dışına çıkarmayı hedefleyen plan, Polonya Cumhurbaşkanı ve tüm siyasi grupların katılımıyla düzenli olarak toplanacak bir Ulusal Güvenlik Konseyi kurulmasını, savunma harcamalarının Gayri Safi Yurtiçi Hasıla'nın (GSYH) yüzde 5’ine çıkarılmasını ve yerli silah sanayisinin güçlendirilmesini öngörüyor.

Programın 'Sosyal Yaşamda Sağduyu' başlıklı bölümü ise kürtaj yasasının gevşetilmesini, in vitro tedavi programlarının desteklenmesini ve Ukrayna vatandaşlarına yönelik 800 yardımının sadece Polonya’da yaşayan ve çalışanlarla sınırlandırılmasını içeriyor.

Trzaskowski seçim stratejisinde, liberal ve AB yanlısı bir duruş sergiliyor. Genç ve şehirli seçmenleri hedef alarak, sosyal medya ve kamu etkinlikleriyle bu grubu mobilize etmenin yanı sıra Polonya Halk Partisi (PSL) ve Polonya Meclis Başkanı Szymon Franciszek Holownia gibi isimlerden destek alarak geniş bir koalisyon oluşturmayı amaçlıyor.

Trzaskowski, demokratik reformları savunma ve iklim değişikliği gibi konularda AB yanlısı duruşunu, sosyal politikalarda kürtaj hakları, LGBT........

© Anadolu Ajansı Analiz