We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

Hz.Yusufu ve Hz.Musau -2-(Etno-Psikolojik Bir Karşılaştırma)

3 0 0
10.12.2020

Önceki yazımızda Hz. Yusuf (as) ve Hz. Musa (as) arasındaki benzerlik ve ayrılık arz eden yönleri Mısır’da görev yapmaları merkezinden hareketle mukayeseli bir metotla göstermeye başlamıştık. Benzerliklere devam ediyoruz:

- Her iki peygamber âşık olmaktan ziyade maşuk statüsünde evlenmişlerdi. Hz. Şuayb’ın kızları Hz. Musa’yı (as) beğenmişlerdi.1 Züleyha da Hz. Yusuf’a (as) aşk-ı tam ile râm olmuş,2 uğruna yüksek sosyal statüsünü kaybetmişti.

- Her ikisi de saray terbiyesi aldı. Yani saray eğitim, edep, adap ve protokolü ile bir şekilde birikim olarak kişilikleri şekillenmişti. Hiç şüphesiz saray aristokrasisine mensup olmaları zarafet, kibarlık ve incelik gibi davranış eğitimiyle üst seviyede farklı bir kemâlât kazanmalarına vesile olmuştu.3 Osmanlı Enderunu’nda da benzer bir eğitim verilmiş olmasının4 ruh olarak arka planında muhtemelen Hz. Yusuf (as), Hz. Musa (as) örneği önemli rol oynamıştır diyebiliriz.

- Her ikisi de yargılandı. Hz. Yusuf (as) zindana girdi.5 Hz. Musa (as) hakkında yapılan gıyabî yargılama onun Mısır’dan kaçmasını gerektirmişti.6 Yargılanma ikisinin ortak paydası oldu.

- Hz. Musa (as) öldürme psikolojisi yaşadı. Hz. Yusuf (as) öldürülme psikolojisini tecrübe etti.7 Öldürme ve öldürülme acaba bilinçaltına nasıl yansır? Orada nasıl şekillenir? Bu karakter yapısında acaba hangi yönde bir kemâlât tekâmülüne yol açar?

Bunu tam olarak takdir etmemiz güçtür. Ama her iki peygamberin peygamber olmadan yaşadıkları bu ağır “katl” tecrübesi, onlar açısından çok zorlu bir duruma işaret etmektedir.8

Bu öldürme-öldürülme tecrübesinin onlarda, peygamber olduktan sonra insanları diriltme, onları kurtarma ve hayat okuma bilincinin keskinleşmesi olarak şekillendiği de muhakkaktır. Veya daha ötesi… Şu unutulmamalıdır ki her peygamberin görevi insanlara hizmetle tüm insanlığı kurtarmaktır. Tebliğ, manevî diriltme ameliyesi olduğu için yaşadıkları bu tecrübelerin onları insanları manen diriltme hususunda motive ettiği muhakkaktır.9

Bu arada şeyhlerin müritlerini, fabrika ayarlarına (fıtrata) dönüş yaptırıp onların kişiliklerini modifiye ettiklerini de hatırlamak gerekir…10

- Her iki peygamber, hayat hikâyelerinin sonunda vatanlarından ayrı düşmüştü ve vefatları da gittikleri yerde olmuştu.11 İki cihan serveri sevgili Peygamberimiz (sav) için de aynı durum söz konusuydu.12 Mekke coğrafyasından uzaklara hicret emişti. Bu dıştaki maddî-afakî dünya gurbeti, içte Allah’tan (cc) ayrı kalma şeklinde tecelli eden enfüsî gurbeti besleyen bir husus olsa gerektir. Unutulmamalı ki gurbet insanı olgunlaştırır. Kişilik gelişiminde gurbet büyük öneme sahiptir.

- Her iki peygamber de politeist pagan toplumlara gelmişti. Toplumlarındaki şirki tevhide dönüştürmeye çalışmışlardı. Hz. Yusuf (as) “eerbabün müteferrikune hayrun emillahu’l-vahidü’l-kahhar”13 şeklindeki hitaplarla tek olan Allah’ı (cc) anlatmıştı.

Hz. Musa (as) dönemi Mısır’ında insanlar inek, heykel vs. gibi paganist unsurlarla........

© Altınoluk


Get it on Google Play