Köşe Yazıları Diş Hekimliği Eczacılık Edebiyat Eğitim Güzel Sanatlar ve Tasarım Fen Hemşirelik İktisadi ve İdari Bilimler İlahiyat İletişim İşletme Mimarlık Mühendislik Orman Sağlık Bilimleri Siyasal Bilgiler Spor Bilimleri Tıp Veteriner Ziraat

Güzel Sanatlar ve Tasarım

İktisadi ve İdari Bilimler

"HAYATI: doğal bir OKUyuşla; PAYLAŞmak"

Yunus (as.), kaynak eserlerde Yunus b. Matta diye anılmaktadır. Matta’nın Yunus’un annesi veya babası olduğuna dair farklı rivayetler vardır. Ancak onun babası olduğu görüşü daha çok tercih edilmektedir.[1] Yunus’un (as.) soyu, Bünyamin vasıtasıyla Yakup’a (as.), onun vasıtasıyla da İbrahim’e (as.) dayanmaktadır.[2] Bu durum, Kur’an-ı Kerim’de haber verilmektedir. Yüce Allah Kur’an-ı Kerim’de Hz. Muhammed’e (sav.) hitaben şöyle buyurmaktadır:

إِنَّا أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ كَمَا أَوْحَيْنَا إِلَى نُوحٍ وَالنَّبِيِّينَ مِن بَعْدِهِ وَأَوْحَيْنَا إِلَى إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ وَإِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ وَالأَسْبَاطِ وَعِيسَى وَأَيُّوبَ وَيُونُسَ وَهَارُونَ وَسُلَيْمَانَ وَآتَيْنَا دَاوُودَ زَبُوراً {163}

“Muhakkak ki Nuh’a, ondan sonra gelen peygamberlere vahiy ettiğimiz gibi sana da vahiy ettik. İbrahim’e, İsmail’e, İshak’a, Yakup’a, torunlarına, İsa’ya, Eyüp’e, Yunus’a, Harun’a, Süleyman’a da vahiy etmiş ve Davud’a ise Zebur’u vermiştik.”[3]

Bu ayette ifade edildiği gibi İsa, Eyüp, Yunus, Harun ve Süleyman peygamberler, aynı soydan, Yakup’un (as.) torunlarındandırlar.

Kendisinden “Zünnûn” yani balık sahibi[4] diye bahsedilen Yunus peygamberin adı, Mushaf’taki tertip sırasına göre Kur’an-ı Kerim’deki onuncu sureye isim olarak verilmiştir. “Yunus” ismi hakkında hem İslam hem de Yahudi kültüründe farklı yorum ve tanımlar yapılmıştır.[5]

Kur’an-ı Kerim’de Yunus hakkında çeşitli bilgiler verilmektedir. Kelime olarak dört yerde “Yûnus”,[6] bir yerde “Zünnûn”[7] ve bir yerde de “Sâhibü’l-hût” diye anılmaktadır.[8] Yukarıdaki ayette haber verildiği gibi Yunus’a (as.) vahiy gelmiş ve o da İbrahim’in (as.) soyundandır.[9] Yine Kur’an-ı Kerim’de Yunus (as.) doğru yola sevk edilenlerden ve âlemlere üstün kılınanlardan kabul edilmektedir.[10]

Bir peygamber olan Yunus (as.) kavmi kendisine inanmayınca öfke ile onlardan uzaklaşmış,[11] Yüklü bir gemiye binmiş[12] ve gemiden atıldıktan sonra bir balık kendisini yutmuştur.[13] Kur’an-ı Kerim’de Yunus (as.) ile ilgili olarak anlatılan bu kıssada “yaktin” kelimesi söz konusu olmaktadır:

“Muhakkak ki Yunus da peygamberlerdendi. Hani o kaçıp yüklü gemiye binmişti. Sonra gemidekilerle kura çekmiş, fakat kaybedenlerden olmuştu. O kendi kendini kınayıp dururken, bir balık onu yutuvermişti. Eğer o, Allah’ı tespih edip yüceltenlerden olmasaydı, kesinlikle insanların diriltileceği güne kadar balığın karnında kalacaktı. Bunun üzerine biz onu, hasta olduğu halde sahile atmıştık ve onun üzerine kabak cinsinden geniş yapraklı bir bitki bitirmiştik.”[14]

Bu ayette yer alan “yaktin” kelimesinin ne tür bir bitki olduğuna dair değişik rivayetler vardır. Ancak âlimlerin ekseriyetine göre bu bir kabak türüdür.[15] Aslında sapı, sakı, bedeni veya gövdesi olan bitkilere, genel olarak “şecer/ağaç” denmektedir. “Yaktin” ise, bu şekilde gövdesi bulunmayan, kök ve sapı üzerinde havada durmayan bitki türüdür. Ancak ifade etmeye çalıştığımız gibi “yaktin”, kabak anlamındadır. Arap dilinde ayrıca kabağa “dubâ” ve “kar’” de den­mektedir.[16] Bilindiği gibi kabakların da çeşitleri vardır. Kabak, dün­yanın çeşitli yerlerinde yetişen bir sebze türüdür. Rivayet edildiğine göre Hz. Muhammed (sav.) kabak yemeğini çok severmiş[17] ve kabak yemeğini, birçok yemek çeşidinin içinden seçip tercih edermiş.[18] Aç karna yenen kabak çekirdeklerinin, bütün parazitleri düşürdüğü, bununla beraber böbrek ve idrar yolları iltihaplarını te­mizlediği, bağırsaklara yumuşaklık verdiği, kabızlığı giderdiği, yüksek tansiyonu düşürdüğü, öksürüğü kestiği ve daha pek çok ra­hatsızlıklara karşı yararlı olduğu söylenmektedir.[19]

Kur’an’ın onuncu süresi Yunus adını taşımaktadır. Bu sürede, kendilerine azap geleceği bildirilince iman etmeleri sayesinde azaptan kurtulan yegâne kavmin, Yunus kavmi olduğu haber verilmektedir:

فَلَوْلاَ كَانَتْ قَرْيَةٌ آمَنَتْ فَنَفَعَهَا إِيمَانُهَا إِلاَّ قَوْمَ يُونُسَ لَمَّا آمَنُواْ كَشَفْنَا عَنْهُمْ عَذَابَ الخِزْيِ فِي الْحَيَاةَ الدُّنْيَا وَمَتَّعْنَاهُمْ إِلَى حِينٍ {98}

“Keşke bir kent halkı inansa ve inançları kendilerine fayda sağlasa! Yalnız Yunus’un kavmi inandığı zaman, biz, onların üzerinden dünya hayatındaki aşağılayıcı azabını kaldırmış ve kendilerini belirli bir süre daha yararlandırmıştık.”[20]

Bu ayette Yunus (as.) ve kavmi hakkında bu bilgiler verildiği için, bu ayetin bulunduğu sureye “Yunus Suresi” adı verilmiştir. Bu ve benzeri ayetlerde[21] haber verildiği gibi Yunus’un (as.) kavmi inkârdan dönüp tövbe ederek iman etmiş, başlarına gelecek olan azaptan kurtulmuş ve Allah’ın nimetleri arasında yaşamaya devam etmişlerdir.

Kur’an-ı Kerim’de Yunus (as.) hakkında verilen bilgilere benzer şeyler Yahudi kültüründe, Kitab-ı Mukaddeste de anlatılmaktadır.[22]

Yunus (as.), Kur’an-ı Kerim’de adı geçen peygamberlerdendir. Yunus b. Matta, soy olarak Bünyamin vasıtasıyla Yakup’a (as.), onun vasıtasıyla da İbrahim’e (as.) dayanmaktadır. Onun hayırlı bir insan olduğu Kur’an-ı Kerimde ve Hz. Muhammed’in (sav.) hadislerinde haber verilmektedir. Bir kul olarak o da bir an sabırsızlanmış, zarar görmüş ve daha sonra tövbe ederek Allah’ın af ve mağfiretini kazanmıştır. Her peygamberin hayatında olduğu gibi, Yunus’un (as.) hayatında da insanlara ders ve mesajlar verilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Kur’an, peygamber, Yunus, balık, sabır, tövbe.

[1] ez-Zebidî, Sahih-i Buhari Muhtasarı ve Tecrid-i Sarih Tercümesi, IX, 152; Ahmet Suphi Furat, “Yunus”, İslam Ansiklopedisi, Milli Eğitim Basımevi, İstanbul 1986, XIII, 435-437.

[2] İbn Sa’d, et-Tabakâtü’l-Kübra, I, 55; Turgay, “Yunus”, Şamil İslam Ansiklopedisi, VI, 409-410.

[4] Bkz. el-Enbiya 21/87.

[5] Harman, “Yûnus”, DİA, İstanbul 2013, XXXXIII, 597-599.

[6] en-Nisa 4/163, el-En’âm 6/86, Yûnus 10/98, es-Saffât 37/139.

[8] Abdulbaki, “Yûnus”, “Nûn”, “Hût”, el-Mu’cemu’l-Mufehres li Elfâzi’l-Kur’âni’l-Kerîm, s. 775, 729, 220.

[12] es-Saffât 37/139.

[13] es-Sâffât 37/141-142.

[14] es-Saffât 37/139-146.

[15] İbn Kesir, et-Tefsir, IV, 21; Yazır, Hak Dini, VI, 4075.

[16] İbn Kayyîm, Zâdul-Meâd, V, 113.

[17] ibn Hanbel, III, 153, 177, 206, 225, 226, 274, 279, 290.

[18] Buhârî, Et’ime, 36, 38; Büyü’, 30; Ebû Dâvûd, Et’ime, 21.

[19] Yalçın, Şifalı Bitkiler, s. 553.

[21] Bkz. es-Saffât 37/148.

[22] Bkz. Harman, “Yûnus”, DİA, İstanbul 2013, XXXXIII, 597-599.

Spor Kulüplerinde Bitmeyen Çile: Başkan Değil, Sistem Sorunu

Yorum Yap Cevabı İptal Et

Bir dahaki sefere yorum yapmam için adımı, e-postamı ve web sitemi bu tarayıcıya kaydedin.

Δdocument.getElementById( "ak_js_1" ).setAttribute( "value", ( new Date() ).getTime() );

 İran Siyasetinin Arka Planı ve Şia Mezhebinin Rolü 

Vahyin İnsanlığa Son Çağrısı: Anayasal Ahid

Oruç Nedir Ne Değildir!

Felsefenin Konumlandırılması ve Melez İnsan Gerçekliği

Öteki İle Temas Değerli Olabilir – Şiî Fıkhı...

Kalkınmanın Can Damarı: Fonlar

Ramazan: İlahî Mahkemenin Karar Ayıdır

İlkenin Çöküşü, Pratiğin Kaosu

Toplam Ziyaretçi (Tekil Kişi): 2.026.402

Gelişmek İçin Yolumuza, Araplarla mı Yoksa Yahudilerle mi Yürümeliyiz? için Bülent Demirbek

Aptallığın Teorisi için Mehmet

Cerrahide Sanat ve Tutku için Doç.Dr. Vaner Köksal

 İran Siyasetinin Arka Planı ve Şia Mezhebinin Rolü  için Halil Bektaş

Cerrahide Sanat ve Tutku için Psikiyatr Dr.Bülent Demirbek

Güçlü Türkiye’nin Varoluş Denklemi: Üretim Hukuk ve Akıl Ekseninde Sistem Tasarımıdır için Bülent Demirbek

 İran Siyasetinin Arka Planı ve Şia Mezhebinin Rolü  için Hüseyin Maraz

Güçlü Türkiye’nin Varoluş Denklemi: Üretim Hukuk ve Akıl Ekseninde Sistem Tasarımıdır için Ali Kahriman

 İran Siyasetinin Arka Planı ve Şia Mezhebinin Rolü  için Seyfeddin Ersoy

Güçlü Türkiye’nin Varoluş Denklemi: Üretim Hukuk ve Akıl Ekseninde Sistem Tasarımıdır için Bülent Demirbek

Ayın Konusu: 2023 Seçim Değerlendirmesi (12)

Ayın Konusu: 2024 Yerel Yönetim Seçim Sonuçlarının Değerlendirilmesi (13)

Ayın Konusu: Acil Durumlara Hazırlıklı mıyız? (11)

Ayın Konusu: Adaletin Üstünlüğü (25)

Ayın Konusu: Ahlak, Adalet ve Bilim İlişkisi (14)

Ayın Konusu: Akademik Kültürde Kaybedilen Değerler (15)

Ayın Konusu: Akademik Yayınlarda Hakemlik (13)

Ayın Konusu: Akademisyenden Üniversite Öğrencilerine Tavsiyeler (22)

Ayın Konusu: Akademisyenlerde Motivasyon Eksikliği (15)

Ayın Konusu: Akademisyenlerin 2023 Seçimine Bakışı (11)

Ayın Konusu: Anayasa Değişikliği (8)

Ayın Konusu: Asistan Eğitimi; Sorunlar – Çözümler (19)

Ayın Konusu: Bilim-Din İlişkisi (18)

Ayın Konusu: Bilim-Siyaset İlişkisi (16)

Ayın Konusu: Bilim, Din, Sanat Dili: Türkçe (13)

Ayın Konusu: Bilinç oluşturmak \ Algı yönetmek (11)

Ayın Konusu: Bir Temel Sorun Olarak: AHLAK (22)

Ayın Konusu: Bir Temel Sorun Olarak: EŞİTLİK ANLAYIŞIMIZ (16)

Ayın Konusu: Bir Temel Sorun Olarak: YALAN (20)

Ayın Konusu: Cezasızlık Algısı (12)

Ayın Konusu: Covid-19 Pandemisinin İnsanlığa Mesajları (32)

Ayın Konusu: Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi (12)

Ayın Konusu: Cumhuriyet ve Demokrasi (17)

Ayın Konusu: Doğrudan Demokrasi (12)

Ayın Konusu: Dünyadaki Siyasi Süreçler ve Türkiye (7)

Ayın Konusu: Enflasyon: Nedenleri ve Çözüm Önerileri (9)

Ayın Konusu: Fikri; Üretme Hakkı ve İfade Hürriyeti (29)

Ayın Konusu: Gelir Dağılımı (14)

Ayın Konusu: Haksız Kazanç (12)

Ayın Konusu: Hegemonya (11)

Ayın Konusu: İklim Değişikliği (11)

Ayın Konusu: İnsanın Çoğaltma ve Biriktirme Tutkusu (17)

Ayın Konusu: İstişare (25)

Ayın Konusu: Kumar – Bahis (9)

Ayın Konusu: Liyakat (36)

Ayın Konusu: Milli Güvenlik Sorunlarımız (5)

Ayın Konusu: Milli Güvenlik Sorunu Olarak: "Geleneksel Din Anlayışı" (7)

Ayın Konusu: Milli Güvenlik Sorunu Olarak: “Liyakatli İnsan Yetiştirme” (23)

Ayın Konusu: Milli Güvenlik Sorunu Olarak: “Nüfus Artış Hızı” (5)

Ayın Konusu: Nasıl Bir Akademisyen? (17)

Ayın Konusu: Nasıl Bir Anayasa? (12)

Ayın Konusu: Nasıl Bir Belediye Başkanı? (15)

Ayın Konusu: Nasıl Bir Eğitim Sistemi? (19)

Ayın Konusu: Nasıl Bir Üniversite? (41)

Ayın Konusu: NATO (5)

Ayın Konusu: Nisâ Suresi 75. Ayet ve Müslümanlar (9)

Ayın Konusu: Oku’mak-Yaz’mak: Nasıl Anlamalı? (12)

Ayın Konusu: On Emir ve Yahudiler (8)

Ayın Konusu: Sağlık Sistemimizin Değerlendirilmesi (12)

Ayın Konusu: Siyasal Süreçler ve Tövbe (6)

Ayın Konusu: Sosyal Medya (13)

Ayın Konusu: Toplumsal Barışın Tesisi! Ama Nasıl? (18)

Ayın Konusu: Türkiye Cumhuriyeti'nin 100. Yılı (24)

Ayın Konusu: Türkiye ve Bilim (12)

Ayın Konusu: Türkiye'de "Planlama Sistemi": Sorunlar ve Çözüm Önerileri (13)

Ayın Konusu: Türkiye'nin "'İran Siyaset'i" Ne Olmalı? (7)

Ayın Konusu: Türkiye'nin En Temel Sorunu ve Çözüm Önerileri (16)

Ayın Konusu: Üniversitelerimizde İnterdisipliner Çalışma Kültürü (12)

Ayın Konusu: Uyuşturucu Sorunu (14)

Ayın Konusu: Yapay Zeka (13)

Ayın Konusu: Yazarların Gözünden Akademik Akıl Platformu (11)

Ayın Konusu: Yeni Doçentlik Başvuru Şartları (11)

Ayın Konusu: Yenidoğan (Hastane) Çetesi ile İlgili Değerlendirmeler (11)

Güzel Sanatlar ve Tasarım (26)

İktisadi ve İdari Bilimler (148)

İnsan ve Toplum Bilimleri (12)

Sağlık Bilimleri (49)

Sosyal Medya Hesaplarımız

Bilgi paylaştıkça artar, fikir paylaştıkça gelişir.

Yunus Peygamber Şubat 26, 2026

Spor Kulüplerinde Bitmeyen Çile: Başkan Değil, Sistem Sorunu Şubat 26, 2026

Spor Kulüplerinde Bitmeyen Çile: Başkan Değil, Sistem Sorunu

Atlıkuş İmparatorluğu: Yükümlülük Bir Bilinçtir Şubat 26, 2026

Atlıkuş İmparatorluğu: Yükümlülük Bir Bilinçtir

Bir Rektör Hayal Ediyorum 🎓 Şubat 25, 2026

Bir Rektör Hayal Ediyorum 🎓

Yazar olarak giriş yapın

Çıkış yapana kadar beni içerde tut.

@2024 - Akademik Akıl Tüm Hakları Saklıdır. Sitede yer alan makaleler kaynak gösterilmeden paylaşılamaz.

Köşe Yazıları Diş Hekimliği Eczacılık Edebiyat Eğitim Güzel Sanatlar ve Tasarım Fen Hemşirelik İktisadi ve İdari Bilimler İlahiyat İletişim İşletme Mimarlık Mühendislik Orman Sağlık Bilimleri Siyasal Bilgiler Spor Bilimleri Tıp Veteriner Ziraat

Güzel Sanatlar ve Tasarım

İktisadi ve İdari Bilimler

Bu websitesi kullanıcı deneyimini iyileştirmek için arkaplan datalarını anonim olarak tutmaktadır. Kabul etmek için yandaki butona tıklayabilirsiniz. Kabul Et KVKK Aydınlatma Metni

© Akademik Akıl