Köşe Yazıları Diş Hekimliği Eczacılık Edebiyat Eğitim Güzel Sanatlar ve Tasarım Fen Hemşirelik İktisadi ve İdari Bilimler İlahiyat İletişim İşletme Mimarlık Mühendislik Orman Sağlık Bilimleri Siyasal Bilgiler Spor Bilimleri Tıp Veteriner Ziraat

Güzel Sanatlar ve Tasarım

İktisadi ve İdari Bilimler

"HAYATI: doğal bir OKUyuşla; PAYLAŞmak"

Saygınlıktan Sayıya: Angaryaya Dönen Hekimlik

Sağlık sisteminde herkes sonuçtan şikâyetçi. Randevu bulunamıyor. Muayene süresi kısa. İlgi az. Memnuniyet düşüyor. Ama kimse şu soruyu yüksek sesle sormuyor: Hekim neden geri çekiliyor?

Bir zamanlar bilgi, deneyim ve mesleki özerklikle anılan hekimlik; bugün performans tablolarına sıkışmış durumda. Kaç hasta baktı? Kaç reçete yazdı? Kaç dakikada tamamladı? Sağlık hizmeti nitelikten çok nicelikle ölçülüyor. Hekim, bir meslek insanı olmaktan çok, üretim hattında verimliliği hesaplanan bir birime dönüştürülüyor. Sorun yalnızca maaş değil. Sorun değer.

Daha fazla çaba göstermek daha fazla risk demek. İnisiyatif almak daha fazla hukuki tehdit demek. En küçük hata ağır sonuçlar doğurabiliyor; doğru yapılan iş ise görünmez sayılıyor. Takdir mekanizması zayıf, denetim mekanizması güçlü. Böyle bir düzende idealizm uzun süre ayakta kalamaz.

Hekim kendini korumayı öğreniyor. Fazladan sorumluluk almıyor. Sistemin zorunlu kıldığı asgari hizmetle yetiniyor. Bu bir isteksizlik değil. Bu bir savunma refleksi.

Angaryaya dönüşen iş, bir süre sonra ruhunu kaybeder. Ruhunu kaybeden meslek ise yalnızca işlem üretir; anlam üretmez.

Tam da bu noktada sistem yeni bir çözüm sunuyor: Yapay zekâ.

Algoritmalar daha hızlı. Daha ucuz. Yorulmuyorlar. İtiraz etmiyorlar. Performans cetveline kusursuz uyuyorlar. Maliyet baskısı altındaki bir sistem için son derece cazipler. Eğer hekimliği sayıya indirgerseniz, o sayıyı daha verimli üreten bir teknoloji mutlaka çıkar.

Peki hasta kazanır mı?

Bazı alanlarda evet. Tanı destek sistemleri hatayı azaltabilir. Veri analizi hızlanabilir. Standart süreçler ucuzlayabilir. Ancak sağlık yalnızca standarttan ibaret değildir. Belirsizlik vardır. Karmaşık insan hikâyeleri vardır. Kırılganlık vardır. Etik karar vardır. Güven vardır.

Hekimlik yalnızca algoritma değildir; sorumluluğu üstlenme cesaretidir.Hekimlik yalnızca veri değildir; insanı bütün olarak görebilme yeteneğidir.

Eğer sistem emeği değersizleştirirse, teknoloji boşluğu doldurur.Ama teknoloji değer üretmez; verim üretir.

Sağlık sisteminin geleceği teknolojide değil, emeğe verdiği değerde saklıdır.Hekimi sayıya indirgerseniz, sağlık da sayıya indirgenir.Hekimliği angaryaya dönüştürürseniz, şifa da prosedüre dönüşür.

Sağlık sistemi ucuzlayabilir.Hızlanabilir.Dijitalleşebilir.

Ama insan değersizleşirse,geriye yalnızca işlem kalır.

Ve unutmayalım:Bir gün hepimiz o masanın diğer tarafında olacağız.O gün karşımızda yalnızca hızlı bir sistem değil,değeri korunmuş bir hekim görmek isteyeceğiz.

Çünkü sağlık yönetimi sadece bir maliyet kalemi değil, insanın insana emanetinin hakkaniyet, adalet, liyakatle yönetimidir.

Yeni Çağın İş Arkadaşı: Makineyle Nasıl........

© Akademik Akıl