Köşe Yazıları Diş Hekimliği Eczacılık Edebiyat Eğitim Güzel Sanatlar ve Tasarım Fen Hemşirelik İktisadi ve İdari Bilimler İlahiyat İletişim İşletme Mimarlık Mühendislik Orman Sağlık Bilimleri Siyasal Bilgiler Spor Bilimleri Tıp Veteriner Ziraat

Güzel Sanatlar ve Tasarım

İktisadi ve İdari Bilimler

"HAYATI: doğal bir OKUyuşla; PAYLAŞmak"

“Üzeyir” kelimesinin kökeni hakkında değişik görüşler ileri sürülmektedir. Bazıları bu kelimenin Arapça olduğunu söylerken, diğer bazı âlimler bu kelimenin İbranice asıllı olduğunu ve daha sonra Arapçalaşmış olduğunu savunmuşlardır.[1] “Üzeyir” kelimesi, Tevrat’ın İbranice yazılı bulunduğu nüshada “Azra” şeklinde yazılıdır. O da “eski büyük kitapların sahibi” anlamındadır. Bazı lügat kaynaklarında da Üzeyir/Azra, “eski büyük kitapların sahibi” diye tanımlanmaktadır.[2] Müslüman âlimlerin çoğu, Üzeyir’i Yahudi geleneğindeki Ezra ile özdeşleştirmişlerdir.[3]

Üzeyir (as.), Harun peygamberin neslinden gelmektedir.[4] Onun peygamber olup olmadığı ihtilaflıdır.[5] Üzeyir ismi, Kur’an-ı Kerim’de bir yerde geçmektedir:

وَقَالَتِ الْيَهُودُ عُزَيْرٌ ابْنُ اللّهِ وَقَالَتْ النَّصَارَى الْمَسِيحُ ابْنُ اللّهِ ذَلِكَ قَوْلُهُم بِأَفْوَاهِهِمْ يُضَاهِؤُونَ قَوْلَ الَّذِينَ كَفَرُواْ مِن قَبْلُ قَاتَلَهُمُ اللّهُ أَنَّى يُؤْفَكُونَ {30}

“Yahudiler, ‘Uzeyr, Allah’ın oğludur’ derken, Hıristiyanlar da ‘Mesih, Allah’ın oğludur’ derler. Bu, onların daha önceki inkârcıların söylediklerine özenerek ağızlarında geveleyip söyledikleri sözlerdir. Allah onları kahretsin! Nasıl da haktan sapıyorlar!”[6]

Üzeyir (as.), Tevrat’ı hıfzederek ezberlemişti.[7] Bir ara Yahudiler Tevrat’ı kaybetmişlerdi. Üzeyir (as.) onu baştan sona yazıp onlara vermişti. Daha sonra kaybolan Tevrat nüshasını bulmuşlar ve onun, Üzeyir’in (as.) yazmış olduğu nüsha ile aynı olduğunu görünce, Üzeyir’i (as.) çok sevmişler. Onu sevmede aşırı giderek, “O, olsa olsa Allah’ın oğlu” demişlerdi.[8] Hıristiyanlar da İsa (as.) için aynı şeyi söylüyorlardı. Bu ayette, Allah’ın onların bu iddialarından münezzeh olduğu anlatılmaktadır.[9]

      Rivayet edildiğine göre Üzeyir (as.) Babil’den Kudüs’e gelmişti. O, hayatı boyunca ölünceye kadar Tevrat’ın emirlerine göre tavizsiz bir şekilde hayat sürdürmüştür. Onun bu konuda içtenlikli çalışmaları Yahudiler tarafından takdir edildiği gibi, Müslüman âlimler tarafından da sitayişle anılmaktadır.[10]

            Kur’an-ı Kerim’de 25 peygamberin adı geçmektedir. Bunların hayatını sıra ile kısaca anlatmaya çalıştık. Üzeyir, Lokman ve Zülkarneyn’in adı da Kur’an-ı Kerim’de geçmektedir. Bu üç zatın peygamber veya Allah’ın veli kulları olduğuna dair ihtilaf vardır. Bazı âlimler bunların peygamber olduklarını savunurken, pazıları onların peygamber olmadıklarını ileri sürmektedirler. Onlarında davaları, Kur’an’da adı geçen peygamberler gibi davaları, tevhit inancını anlatmak ve insanları hakka çağırmak olmuştur. Bu yazımızda Üzeyir (as.) hakkında kısaca bilgi verdik. Bundan sonra Lokman ve Zülkarneyn hakkında da bilgi vereceğiz.

Anahtar Kelimeler: Kur’an, peygamber, Üzeyir, Tevrat, Yahudi.

[1] Abdullah b. Hüseyn b. Abdillah el-Ukberî, İmlâu mâ menne bihi’r-Rahmân min Vucuhi’l-İ’râbi ve’l-Kiraatifî Cemii’l-Kur’an, Şirketu Matbaati Mustafa el-Bâbî el-Halebî, Mısır 1961, II, 7;

[2] Luvis Maluf el-Yesûvî, “Üzeyr”, el-Muncid fi’l-Luğative’l-A’lâm, s. 461.

[3] Baki Adam, “Üzeyir”, DİA, İstanbul 2012, XXXXII,........

© Akademik Akıl