Üniversitelerde Sorun Programlar Değil, Sistem Hasta

Köşe Yazıları Diş Hekimliği Eczacılık Edebiyat Eğitim Güzel Sanatlar ve Tasarım Fen Hemşirelik İktisadi ve İdari Bilimler İlahiyat İletişim İşletme Mimarlık Mühendislik Orman Sağlık Bilimleri Siyasal Bilgiler Spor Bilimleri Tıp Veteriner Ziraat

Güzel Sanatlar ve Tasarım

İktisadi ve İdari Bilimler

"HAYATI: doğal bir OKUyuşla; PAYLAŞmak"

Son günlerin en sıcak tartışması; “İş bulamayan mezun yetiştiren programlar kapatılacak.” Kulağa hoş geliyor. Piyasa istemiyorsa kapatsınlar, ne var bunda?

Ama işin aslına bakın. Bu yaklaşım, yüksek ateşi düşürmek için hastanın kolunu kesmeye benzer.

Asıl sorun programlar değil. Sistem çürümüş.

Eurostat ve OECD’nin 2025 verilerini açıyorum:

Türkiye’de yeni mezunların sadece %63,5’i iş bulabiliyor.

Avrupa ortalaması ise %84,9.

Aradaki fark tam 21,4 puan.

Üniversite mezunu işsizliği %10,6 seviyesinde.

Avrupa ortalamasının neredeyse iki katı.

Üstelik Türkiye, üniversite mezunu işsizliğinin genel işsizliği geçtiği Avrupa’daki tek ülke.

18-24 yaş aralığında gençlerin üçte biri (tam %31,3) ne okuyor ne çalışıyor.

OECD ortalamasının iki katından fazla.

Türkiye, bu alanda OECD birincisi.

Hâlâ “birkaç programı kapatalım, her şey düzelir” diyebiliyor musunuz?

Türkiye’de son yirmi yılda üniversite sayısı 208’e ulaştı. Öğrenci sayısı 6,7 milyonu aştı. Harika bir niceliksel sıçrama.

Müfredatlar 10 yıl öncesini anlatmaya devam ediyor. Üniversiteyle sanayi arasında köprü kuran mekanizma sıfır. Her üniversite kendi başının çaresine bakıyor ama yetkisi yok. Program açmak için merkezden izin gerekiyor, kapatmak için yine merkezden talimat.

Sonra da “iş bulamıyor” diye Ankara’dan kapatma kararı geliyor.

Bu kısır döngüyü görmemek için kör olmak gerekir.

Merkezden kapatma olmaz

Diyelim ki bir programı kapattınız.

Ya o bölgede o alana hâlâ ihtiyaç varsa?

Anadolu’daki bir tarım ekonomisi programı ile İstanbul’daki bir felsefe bölümü aynı kefeye konulabilir mi?

Merkeziyetçi kapatma kararları, üniversitelerin bölgesel kalkınmadaki rolünü köreltir. Tek tip politika, üniversitelerin adaptasyon kapasitesini öldürür.

Birincisi: Üniversitelere gerçek özerklik verilecek. Program açma, güncelleme, gerekiyorsa kapatma kararları bilimsel kriterlerle üniversitelerin kendi kurulları tarafından alınacak. Merkezden talimatla olmaz.

İkincisi: Her üniversitede bir “istihdam ve sektör analiz birimi” kurulacak. Veri toplanacak. Hangi beceriler lazım? Mezunlar nerede takılıyor? Veri yoksa karar da olmaz.

Üçüncüsü: Müfredatlar esneyecek. Disiplinler arası, hızla değişebilir yapıda olacak. Bugün yapay zekâysa yarın başka bir şey. Öğrenciye sadece diploma değil, uyum sağlama becerisi kazandırılacak.

Kalite kurulları var, işlemiyor mu?

Unutmayalım: Hâlihazırda YÖKAK gibi kalite güvencesi kurullarımız var. Akreditasyon süreçleri işliyor.

Eğer bu sistemler programları değerlendirmekte yetersiz kalıyorsa, onları güçlendirmek gerekir. Devre dışı bırakıp merkezi müdahalelere sarılmak değil.

Türkiye yükseköğretimde nicelik sıçramasını yaptı. Şimdi sıra nitelikte.

Ama nitelik, Ankara’dan gelecek genelgelerle değil; veriyle, özerklikle ve üniversite-sanayi iş birliğiyle gelir.

Program kesmek kolaycılıktır. Asıl cesur iş, sistemi iyileştirmek olacak..

Eurostat (2025 Q2). Employment rates of recent graduates. European Commission. (Kaynak: Euronews, 14 Ekim 2025)

Eurostat (2024). Unemployment rates by educational attainment level. European Commission. (Kaynak: Euronews, 27 Temmuz 2025)

OECD (2025). Education at a Glance 2025: OECD indicators. OECD Publishing. (Eylül 2025)

YÖK (2025). Yükseköğretim Kurumu, Kasım 2025 öğrenci istatistikleri.

YÖKAK (2025). Yükseköğretim Kalite Kurulu, 2024-2025 dönemi akreditasyon raporları.

Bilimin Yerine Sadakat Hakikatin Yerine Aidiyet Geçerse

Yorum Yap Cevabı İptal Et

Bir dahaki sefere yorum yapmam için adımı, e-postamı ve web sitemi bu tarayıcıya kaydedin.

Δdocument.getElementById( "ak_js_1" ).setAttribute( "value", ( new Date() ).getTime() );

Bilimin Yerine Sadakat Hakikatin Yerine Aidiyet Geçerse

İsrail Sempatisi Bitti

Kampüsten Köye: Niyet Var, Sistem Hazır mı?

Üniversiteyi Hayata, Üretime ve Geleceğe Yaklaştırmak

Hayaller ve Balon Siyaseti

Sistem Tasarımı Olmadan Reform Olmaz

Ortadoğu’da Termodinamik Çöküş: ABD-İsrail-İran Savaşı ve Jeopolitik Entropi

Üniversite Yönetimi Üzerine Notlar – 1

Toplam Ziyaretçi (Tekil Kişi): 2.077.768

Yeni Aldığım Plaketin Öyküsü ve Bu Konudaki Düşüncelerim için Serdar Kamer

Kampüsten Köye: Niyet Var, Sistem Hazır mı? için Haldun Güner

Sağlıkta Yeni Bir Eşik: Vaka Yönetimi Neden Artık Bir Tercih Değil, İhtiyaçtır? için Özcan

Önerilerin Hangisi Makbuldür, Alttan mı Yoksa Üstten Gelen mi ? için Ebru ÖZCAN

Yeni Aldığım Plaketin Öyküsü ve Bu Konudaki Düşüncelerim için Selahattin Akbel

İçtihat ve Zamanın Değişmesiyle Hükümlerin Değişmesi Meselesi için Abdullah Demir

Yeni Aldığım Plaketin Öyküsü ve Bu Konudaki Düşüncelerim için Em.Prf.Dr. ÖZDEMİR HİMMETOĞLU

İnsan Kalmanın Vebali için Uğur yeni

Orta Yaş Dönüşümü: Kişisel Gelişim ve İkinci Bir Yaşam için Ferhan Sağın

Ayakları Ay’a Basan Çılgın Bir Küresel Proje Önerisi: Ay Yüzeyinde Gözlemevi Yerleşkeleri için Psikiyatr Dr. Bülent Demirbek

Ayın Konusu: 2023 Seçim Değerlendirmesi (12)

Ayın Konusu: 2024 Yerel Yönetim Seçim Sonuçlarının Değerlendirilmesi (13)

Ayın Konusu: Acil Durumlara Hazırlıklı mıyız? (11)

Ayın Konusu: Adaletin Üstünlüğü (25)

Ayın Konusu: Ahlak, Adalet ve Bilim İlişkisi (14)

Ayın Konusu: Akademik Kültürde Kaybedilen Değerler (15)

Ayın Konusu: Akademik Yayınlarda Hakemlik (13)

Ayın Konusu: Akademisyenden Üniversite Öğrencilerine Tavsiyeler (22)

Ayın Konusu: Akademisyenlerde Motivasyon Eksikliği (15)

Ayın Konusu: Akademisyenlerin 2023 Seçimine Bakışı (11)

Ayın Konusu: Anayasa Değişikliği (8)

Ayın Konusu: Asistan Eğitimi; Sorunlar – Çözümler (19)

Ayın Konusu: Bilim-Din İlişkisi (18)

Ayın Konusu: Bilim-Siyaset İlişkisi (16)

Ayın Konusu: Bilim, Din, Sanat Dili: Türkçe (13)

Ayın Konusu: Bilinç oluşturmak \ Algı yönetmek (11)

Ayın Konusu: Bir Temel Sorun Olarak: AHLAK (22)

Ayın Konusu: Bir Temel Sorun Olarak: EŞİTLİK ANLAYIŞIMIZ (16)

Ayın Konusu: Bir Temel Sorun Olarak: YALAN (20)

Ayın Konusu: Cezasızlık Algısı (12)

Ayın Konusu: Covid-19 Pandemisinin İnsanlığa Mesajları (32)

Ayın Konusu: Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi (12)

Ayın Konusu: Cumhuriyet ve Demokrasi (17)

Ayın Konusu: Doğrudan Demokrasi (12)

Ayın Konusu: Dünyadaki Siyasi Süreçler ve Türkiye (7)

Ayın Konusu: Enflasyon: Nedenleri ve Çözüm Önerileri (9)

Ayın Konusu: Fikri; Üretme Hakkı ve İfade Hürriyeti (29)

Ayın Konusu: Gelir Dağılımı (14)

Ayın Konusu: Haksız Kazanç (12)

Ayın Konusu: Hegemonya (11)

Ayın Konusu: İklim Değişikliği (11)

Ayın Konusu: İnsanın Çoğaltma ve Biriktirme Tutkusu (17)

Ayın Konusu: İstişare (25)

Ayın Konusu: KBRN! Hazırlıklı mıyız? (7)

Ayın Konusu: Kumar – Bahis (9)

Ayın Konusu: Kuraklık: Türkiye’nin Su Yönetiminde Acil Ne Yapılmalı? (11)

Ayın Konusu: Liyakat (36)

Ayın Konusu: Milli Güvenlik Sorunlarımız (5)

Ayın Konusu: Milli Güvenlik Sorunu Olarak: "Geleneksel Din Anlayışı" (7)

Ayın Konusu: Milli Güvenlik Sorunu Olarak: “Liyakatli İnsan Yetiştirme” (23)

Ayın Konusu: Milli Güvenlik Sorunu Olarak: “Nüfus Artış Hızı” (5)

Ayın Konusu: Nasıl Bir Akademisyen? (17)

Ayın Konusu: Nasıl Bir Anayasa? (12)

Ayın Konusu: Nasıl Bir Belediye Başkanı? (15)

Ayın Konusu: Nasıl Bir Eğitim Sistemi? (19)

Ayın Konusu: Nasıl Bir Üniversite? (41)

Ayın Konusu: NATO (5)

Ayın Konusu: Nisâ Suresi 75. Ayet ve Müslümanlar (9)

Ayın Konusu: Oku’mak-Yaz’mak: Nasıl Anlamalı? (12)

Ayın Konusu: On Emir ve Yahudiler (8)

Ayın Konusu: Sağlık Sistemimizin Değerlendirilmesi (12)

Ayın Konusu: Siyasal Süreçler ve Tövbe (6)

Ayın Konusu: Sosyal Medya (13)

Ayın Konusu: Toplumsal Barışın Tesisi! Ama Nasıl? (18)

Ayın Konusu: Türkiye Cumhuriyeti'nin 100. Yılı (24)

Ayın Konusu: Türkiye ve Bilim (12)

Ayın Konusu: Türkiye'de "Planlama Sistemi": Sorunlar ve Çözüm Önerileri (13)

Ayın Konusu: Türkiye'nin "'İran Siyaset'i" Ne Olmalı? (7)

Ayın Konusu: Türkiye'nin En Temel Sorunu ve Çözüm Önerileri (16)

Ayın Konusu: Üniversitelerimizde İnterdisipliner Çalışma Kültürü (12)

Ayın Konusu: Uyuşturucu Sorunu (14)

Ayın Konusu: Yapay Zeka (13)

Ayın Konusu: Yazarların Gözünden Akademik Akıl Platformu (11)

Ayın Konusu: Yeni Doçentlik Başvuru Şartları (11)

Ayın Konusu: Yenidoğan (Hastane) Çetesi ile İlgili Değerlendirmeler (11)

Güzel Sanatlar ve Tasarım (27)

İktisadi ve İdari Bilimler (152)

İnsan ve Toplum Bilimleri (12)

Sağlık Bilimleri (52)

Sosyal Medya Hesaplarımız

Bilgi paylaştıkça artar, fikir paylaştıkça gelişir.

Üniversitelerde Sorun Programlar Değil, Sistem Hasta Nisan 13, 2026

Üniversitelerde Sorun Programlar Değil, Sistem Hasta

Bilimin Yerine Sadakat Hakikatin Yerine Aidiyet Geçerse Nisan 13, 2026

Bilimin Yerine Sadakat Hakikatin Yerine Aidiyet Geçerse

Daha İyi İletişim ve Daha İyi İlişkiler İçin ‘İnsanları Okumak’ Mümkün mü? Nisan 13, 2026

Daha İyi İletişim ve Daha İyi İlişkiler İçin ‘İnsanları Okumak’ Mümkün mü?

İngiltere’deki Hekim Grevleri ve Biz… Nisan 13, 2026

İngiltere’deki Hekim Grevleri ve Biz…

Yazar olarak giriş yapın

Çıkış yapana kadar beni içerde tut.

Güzel Sanatlar ve Tasarım

İktisadi ve İdari Bilimler

Bu websitesi kullanıcı deneyimini iyileştirmek için arkaplan datalarını anonim olarak tutmaktadır. Kabul etmek için yandaki butona tıklayabilirsiniz. Kabul Et KVKK Aydınlatma Metni

visit website

Üniversitelerde Sorun Programlar Değil, Sistem Hasta

© Akademik Akıl