Köşe Yazıları Diş Hekimliği Eczacılık Edebiyat Eğitim Güzel Sanatlar ve Tasarım Fen Hemşirelik İktisadi ve İdari Bilimler İlahiyat İletişim İşletme Mimarlık Mühendislik Orman Sağlık Bilimleri Siyasal Bilgiler Spor Bilimleri Tıp Veteriner Ziraat

Güzel Sanatlar ve Tasarım

İktisadi ve İdari Bilimler

"HAYATI: doğal bir OKUyuşla; PAYLAŞmak"

Tıpta “Sıfır Atık” Mümkündür

Bayram öncesi günlerde nezle-grip hangisi ise fena halde bulaş olmuştum. Her zamanki tek kullanımlık peçete ile çeşme gibi sızan akıntıyı defalarca aldım, olay yeri olan burun bölgesini sürekli sabunlayarak temiz tuttum, verdiğimi solumamak için pencereyi açarak odamı sürekli havalandırdım ya da dışarıda zaman geçirdim ve nihayet kaybettiğim enerjiyi de dinlenerek kazanmaya yöneldim. Bayram için yola da çıkacağımızdan gece vakti uğradığım semt kliniğimizden günde iki kez birer sıkımlık burun spreyi, iltihap kurutucu hap ve suda eritilerek alınan diğer bir ilaç ile birlikte kimya tedavisini de başlattım. Gerçekten dıştan ve içten iki taraflı bakım hemen ertesi günden itibaren iyileşme beliriverdi. Kısa sürede adeta eski sağlıklı günlerime dönüverdim… Ancak, çok hızlı iyileştiğimden ilaçlar elimde atıl kaldı, onlar ne olacak diye düşünmeye başlarken bu kısa yazıya konu olan ilaç tasarrufu akla düşüverdi.

İsraf konusunda çevre duyarlılığı, sıfır atık, geri dönüşüm, sıfır emisyon, karbon salınımını azaltma, küresel iklim değişimi gibi konular akla gelenlerden bazıları… Bu konuda tüm zamanlarda dertli olduğumuz bir de adedinin belirsiz yada sınırsız verildiği “artmayınca yetmez” in baskılı olduğu kullanılmayan ilaçları katabiliriz tıpkı burun akıntısı ile başıma gelen gibi… İlaç tasarrufunda yıllardır uygulamada olan çok pratik çözümler mevcut. Bu yazıda bu konudaki 2004-2007 yılları arasında Suudi Arabistan’ın başkenti Riyat’ta ülkenin ilk devlet üniversitesi olan “King Saud University = Camiatü’l-Melik Suud” taki öğretim üyeliği yıllarımda görgülendiklerimden bir kaçını burada paylaşmak faydalı olabilir.

İlki, tek bir reçeteye sadece bir ilaç verilmekte, üstelik doktorun teşhisi adetince olmakta, yani kutu ile değil içindekinin gerekli sayısınca alınarak hastaya hijyenik kilitli mini poşetlere konularak teslim edilmektedir. Hasta aldığı ilacın tamamını kullanmakta, bitince de tedavisi tamamlanmış olmaktadır. Kutu yerine sayılı miktarda verilince “artan ilaç” diye bir şey söz konusu olmamaktadır. Yani tıpta da pekala “sıfır atık” mümkün olabilmektedir. Buradaki uygulama, ilaçlar tıpkı çok eski yıllarda SSK hastahaneleri içerisindeki eczaneler gibi bir yapının oluşumuyla mümkün olmaktadır. Şimdilerde serbest eczanelerimizde bunun uygulaması nasıl olur? Teknik bilgisi olanlarımızdan yardım talep edilmelidir. Örneğin ilaç üreticilerimiz kutuların içeriğindeki tablet/hap adetlerini farklı sayılarda seçenekli olarak pakatleme yapabilirler pekala…

Ekvator kuşağı ülkelerinde iklim belirleyici olmaktadır; örneğin resmi yıllık izinler bir değil iki aydır, bir ay da orta dereceleri okulların tatil süreleri eklendiğinde üç aylığına memlekette geçiren oğlumun sürekli aldığı iki tür ilaç vardı o yıllarda… Üç ay boyunca kullanacağı ilacı alabilmem ancak hastane yönetiminin izni ile olabilmekteydi… Bu hassas bilgiyi de ilaç kullanımındaki yukarıdaki olumlu uygulamaya katkı vermek üzere paylaşmış olalım.

Bir ikincisi, üniversite hastanesi yerleşkesinde öğretim üyeleri ve çalışanlarının her türlü muayeneleri buna diş tedavisi de dahil olmak üzere özel oluşturulmuş bir birimde (staff clinic’te) yapılırdı. Bir defasında randevu saatine 5 dakika geciktiğimizde alamayacaklarını yüzümüze karşı söyleyince hayretler içerisinde kalmıştım, yapılmayan muayenenin bir sonraki randevu ile ancak olabileceğini belirtmişlerdi… Memleketimizdeki çocukluğumuzdan gençliğimize uzanan yıllarda muayene uygulamaları film şeriti gibi gözümün önünden geçiverdi… Buradan da iyi yönetilen akıllı “randevu” sistemi ile karşılıklı “zaman/mesai israfı” da önlenebiliyormuş çıkarımını yapmış olalım…

Üçüncü bir uygulama da şöyledir; bir Türk öğretim üyesi dostumuzun erkek çocuğu olmuştu, üniversite hastanesinde pipisine bir tıraşlama yüsüğü takılmış, sıkışık doğal küvezinden geniş dünyaya açılarak her geçen zamanda gelişen ve serpilen vücudu mikron ölçekli ince kıyım hassaslığında sünnetli olarak taburcu olmuştu… Ne güzel bir uygulama ki en kolaylıklı yöntemle olay hasıl olmuş, ilerleyen yıllarda yaşanacak her türlü korku, stres, zamanlama, organizasyon, külfet ve maddi boyutu da dahil olmak üzere çoğu zorlukların önü alınmış olmaktadır. Belki daha sağlıklı ve hijyen şartlarındaki böylesi uygulama da hayatın diğer gereksinimleri gibi toplumumuzun daha başka “israf kapılarını” da önlemiş olmaktadır diyelim…

Akademik olarak bir de şunları belirtmekte yarar var, evrenin en mükemmel çözücüsünün su olduğu bilinir, gerçekten de öyle ki her türlü hijyenik sağlayıcı, eriyik yapıcı, çoğaltıcı ve katkı sağlayıcı olarak suyu tercih ederiz. Hekimlerimiz operasyon öncesinde dakikalarca çevre ile etkileşimli ellerini çeşmenin altında bıkmadan usanmadan uzun süreli sabunlamaktan geri duramazlar… Hal böyle iken bile “sıfır atık” olamayacak şekilde her türlü karışımda bir tortu kalmaması düşünülemez doğal olarak. Eriyemeyen kısmın miktarı çok düşük olmasından dolayı yaklaşık “sıfır atık” ifadesini ideal şartlar için doğru kabul etmiş oluyoruz… Elbette buradaki arzu edilen söylem ile sıfıra yakın atığa ulaşmak hedeflenmiştir…

İnsanoğlunun elinden her şey gelir, ama asla “bulaş olmaması” mümkünleşemez… “Sıfır atık” kavramını da böyle düşünebiliriz. Altın eriyiğine eğ-bük-işle kolaylığı veren mesela bakır katkısı ile günlük hayatta karşılaştığımız her türlü ziynet eşyası 22 ayara kadar çeşitlendirilir… Yüksek fırından dökülen külçe kalıp altın bile bir şekilde içinde bulunduğu kabından ortamına kadar her türlü temas yoluyla bulaş olması ihtimalinden dolayı saf altın 24 ayar yerine 23.999 diye giden rakamlar ile temsil edilir. Uzay şartlarındaki hijyeniğe yani doğal “temiz oda” ya ulaşamadığımız sürece “bulaş” kavramı sıfırlanamaz… Bu konuda “Göktaşlarında Yeryüzünün Kirleticileri Konusuna UUİ Uzay Tozu Ölçümü Girişimi ve Yer Laboratuvarı Toz Sayım Örnekleri” başlıklı bir araştırmamızı da burada sevgili okuyucularımızla paylaşmış olalım.

Küresel olumsuzlukların tavan yaptığı tarihin bu diliminde her şeye rağmen sevinçler yaşatan, barışları umutlandıran ve dünya insanları olarak hayata olumlu bakışımıza ümit veren Ramazan Bayramımızı kutluyorum, böylesi hasretle beklediğimiz güzel zamanların atmosferinin “her şey unutulur ama kokunuz asla” derecesinde uzun süreli olmasını diliyorum.

Laboratuvar Hayvanları Ünitelerinde Akılcı İlaç Kullanımı

Bir Acil Hekiminin Rüyaları 1: “Kahve Kokusu”

Yorum Yap Cevabı İptal Et

Bir dahaki sefere yorum yapmam için adımı, e-postamı ve web sitemi bu tarayıcıya kaydedin.

Δdocument.getElementById( "ak_js_1" ).setAttribute( "value", ( new Date() ).getTime() );

Atlıkuş İmparatorluğu: Yükümlülük Bir Bilinçtir

Huzur ve Güvenli Bölge İçin: Türkiye-İran İlişkilerinde Bireysel...

Kitap Kapağındaki Sonsuzluk

Heisenberg Belirsizlik İlkesi ve Hayatımızın Akışının Belirsizliği

Siyah Kuğu ve Sonrası

Bir Eğitimci ve Araştırmacı: Doç.Dr. Feramuz Aydoğan

Afetlere Ne Kadar Hazırız? Dirençlilik Sınavında Gerçekçi Bir...

Temel Bilim Herkese Lazım Onsuz Nefes Almak Ne...

İklim Krizi ve Wellbeing (İyilik Hali): Tükenen Dünyada...

Toplam Ziyaretçi (Tekil Kişi): 2.056.035

Bir Acil Hekiminin Rüyaları 1: “Kahve Kokusu” için Muhammed Hocagil

Dijital Çağda Bilgiye Güven: Yeni Cehalet ve Epistemik Yorgunluk için Prof.Dr. Saliha Eroğlu Demir

Dijital Çağda Bilgiye Güven: Yeni Cehalet ve Epistemik Yorgunluk için Ayşegül Polatcanli

Acilde Vaka Yönetim Prensipleri 1: Triyajın Ötesinde, Hekim Sezgisi ve Güvenlik Çemberi için Prof.Dr. Saliha Eroğlu Demir

Yaşargil Efsanesi için Bekir Gençtürk

Nerede O Eski Bayramlar? Anılar, Özlemler ve Değişen Zamanlar! için Ahmet dağar

İran’da Alevler Gökyüzüne Yükselirken İslâm Dünyası Ne Düşünüyor? için Mustafa AKPINAR

Köy Enstitülerinin Aşırı Acıklı Hikâyesi için Psikiyatr Dr.Bülent Demirbek

Çanakkale’de Shakespeare’den de Öteye için Yonca Kalkan

Neden Bir Cevap Yok için Prof.Dr. Süleyman Dönmez

Ayın Konusu: 2023 Seçim Değerlendirmesi (12)

Ayın Konusu: 2024 Yerel Yönetim Seçim Sonuçlarının Değerlendirilmesi (13)

Ayın Konusu: Acil Durumlara Hazırlıklı mıyız? (11)

Ayın Konusu: Adaletin Üstünlüğü (25)

Ayın Konusu: Ahlak, Adalet ve Bilim İlişkisi (14)

Ayın Konusu: Akademik Kültürde Kaybedilen Değerler (15)

Ayın Konusu: Akademik Yayınlarda Hakemlik (13)

Ayın Konusu: Akademisyenden Üniversite Öğrencilerine Tavsiyeler (22)

Ayın Konusu: Akademisyenlerde Motivasyon Eksikliği (15)

Ayın Konusu: Akademisyenlerin 2023 Seçimine Bakışı (11)

Ayın Konusu: Anayasa Değişikliği (8)

Ayın Konusu: Asistan Eğitimi; Sorunlar – Çözümler (19)

Ayın Konusu: Bilim-Din İlişkisi (18)

Ayın Konusu: Bilim-Siyaset İlişkisi (16)

Ayın Konusu: Bilim, Din, Sanat Dili: Türkçe (13)

Ayın Konusu: Bilinç oluşturmak \ Algı yönetmek (11)

Ayın Konusu: Bir Temel Sorun Olarak: AHLAK (22)

Ayın Konusu: Bir Temel Sorun Olarak: EŞİTLİK ANLAYIŞIMIZ (16)

Ayın Konusu: Bir Temel Sorun Olarak: YALAN (20)

Ayın Konusu: Cezasızlık Algısı (12)

Ayın Konusu: Covid-19 Pandemisinin İnsanlığa Mesajları (32)

Ayın Konusu: Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi (12)

Ayın Konusu: Cumhuriyet ve Demokrasi (17)

Ayın Konusu: Doğrudan Demokrasi (12)

Ayın Konusu: Dünyadaki Siyasi Süreçler ve Türkiye (7)

Ayın Konusu: Enflasyon: Nedenleri ve Çözüm Önerileri (9)

Ayın Konusu: Fikri; Üretme Hakkı ve İfade Hürriyeti (29)

Ayın Konusu: Gelir Dağılımı (14)

Ayın Konusu: Haksız Kazanç (12)

Ayın Konusu: Hegemonya (11)

Ayın Konusu: İklim Değişikliği (11)

Ayın Konusu: İnsanın Çoğaltma ve Biriktirme Tutkusu (17)

Ayın Konusu: İstişare (25)

Ayın Konusu: Kumar – Bahis (9)

Ayın Konusu: Kuraklık: Türkiye’nin Su Yönetiminde Acil Ne Yapılmalı? (9)

Ayın Konusu: Liyakat (36)

Ayın Konusu: Milli Güvenlik Sorunlarımız (5)

Ayın Konusu: Milli Güvenlik Sorunu Olarak: "Geleneksel Din Anlayışı" (7)

Ayın Konusu: Milli Güvenlik Sorunu Olarak: “Liyakatli İnsan Yetiştirme” (23)

Ayın Konusu: Milli Güvenlik Sorunu Olarak: “Nüfus Artış Hızı” (5)

Ayın Konusu: Nasıl Bir Akademisyen? (17)

Ayın Konusu: Nasıl Bir Anayasa? (12)

Ayın Konusu: Nasıl Bir Belediye Başkanı? (15)

Ayın Konusu: Nasıl Bir Eğitim Sistemi? (19)

Ayın Konusu: Nasıl Bir Üniversite? (41)

Ayın Konusu: NATO (5)

Ayın Konusu: Nisâ Suresi 75. Ayet ve Müslümanlar (9)

Ayın Konusu: Oku’mak-Yaz’mak: Nasıl Anlamalı? (12)

Ayın Konusu: On Emir ve Yahudiler (8)

Ayın Konusu: Sağlık Sistemimizin Değerlendirilmesi (12)

Ayın Konusu: Siyasal Süreçler ve Tövbe (6)

Ayın Konusu: Sosyal Medya (13)

Ayın Konusu: Toplumsal Barışın Tesisi! Ama Nasıl? (18)

Ayın Konusu: Türkiye Cumhuriyeti'nin 100. Yılı (24)

Ayın Konusu: Türkiye ve Bilim (12)

Ayın Konusu: Türkiye'de "Planlama Sistemi": Sorunlar ve Çözüm Önerileri (13)

Ayın Konusu: Türkiye'nin "'İran Siyaset'i" Ne Olmalı? (7)

Ayın Konusu: Türkiye'nin En Temel Sorunu ve Çözüm Önerileri (16)

Ayın Konusu: Üniversitelerimizde İnterdisipliner Çalışma Kültürü (12)

Ayın Konusu: Uyuşturucu Sorunu (14)

Ayın Konusu: Yapay Zeka (13)

Ayın Konusu: Yazarların Gözünden Akademik Akıl Platformu (11)

Ayın Konusu: Yeni Doçentlik Başvuru Şartları (11)

Ayın Konusu: Yenidoğan (Hastane) Çetesi ile İlgili Değerlendirmeler (11)

Güzel Sanatlar ve Tasarım (26)

İktisadi ve İdari Bilimler (150)

İnsan ve Toplum Bilimleri (12)

Sağlık Bilimleri (49)

Sosyal Medya Hesaplarımız

Bilgi paylaştıkça artar, fikir paylaştıkça gelişir.

Bir Acil Hekiminin Rüyaları 1: “Kahve Kokusu” Mart 23, 2026

Bir Acil Hekiminin Rüyaları 1: “Kahve Kokusu”

Tıpta “Sıfır Atık” Mümkündür Mart 23, 2026

Tıpta “Sıfır Atık” Mümkündür

Laboratuvar Hayvanları Ünitelerinde Akılcı İlaç Kullanımı Mart 23, 2026

Laboratuvar Hayvanları Ünitelerinde Akılcı İlaç Kullanımı

Ortadoğu’da Termodinamik Çöküş: ABD-İsrail-İran Savaşı ve Jeopolitik Entropi Mart 23, 2026

Ortadoğu’da Termodinamik Çöküş: ABD-İsrail-İran Savaşı ve Jeopolitik Entropi

Yazar olarak giriş yapın

Çıkış yapana kadar beni içerde tut.

@2024 - Akademik Akıl Tüm Hakları Saklıdır. Sitede yer alan makaleler kaynak gösterilmeden paylaşılamaz.

Köşe Yazıları Diş Hekimliği Eczacılık Edebiyat Eğitim Güzel Sanatlar ve Tasarım Fen Hemşirelik İktisadi ve İdari Bilimler İlahiyat İletişim İşletme Mimarlık Mühendislik Orman Sağlık Bilimleri Siyasal Bilgiler Spor Bilimleri Tıp Veteriner Ziraat

Güzel Sanatlar ve Tasarım

İktisadi ve İdari Bilimler

Bu websitesi kullanıcı deneyimini iyileştirmek için arkaplan datalarını anonim olarak tutmaktadır. Kabul etmek için yandaki butona tıklayabilirsiniz. Kabul Et KVKK Aydınlatma Metni

© Akademik Akıl