Geçen hafta Avrupa’nın İslam’la imtihanında nasıl sınıfta kaldığından söz etmiştim. Yavaş yavaş civar mahallenin imtihanlarına gelelim ve ister istemez İran’la başlayalım.

Komşuda kazan yine kaynıyor, halk bir kez daha sokaklarda. Mollaların, 1979 ayaklanmasını cebren nüfuslarına geçirip dinî ihtilale dönüştürmesinden bu yana geçen 46 yıl boyunca memleket çapında on kadar ciddi itiraz kayda geçti.

1980’lerde, ekonomik sıkıntılar ve sekiz yıl sürüp yarım milyon kayba neden olan Irak savaşı bağlantılı gösteriler,

1999’da Tahran merkezli üniversite ayaklanması,

2009’da Ahmedinejad’ın hileli seçimine itiraz eden meşhur “Yeşil Hareket”,

2017-18’de yine ekonomik sıkıntılardan kaynaklanan kitlesel itiraz ve iş bırakmalar.

2019’da fosil yakıt üreticisi memlekette (!) yakıt zammına itiraz.

2021-22’de yine ekonomi bağlantılı, ilâveten kuraklık ve seçim hilelerine itirazlar,

2022’de Kürt kadın Mahsa Jîna Amini’nin katli sonrası kadınların başını çektiği “Kadın, Yaşam, Özgürlük” sloganlı ayaklanma,

ve bugün para birimi riyalin çöküşüyle simgelenen yine ekonomi ağırlıklı ama hızla yayılan ayaklanma…

Görüldüğü gibi rejim 46 yıldır bütün itirazları, her defasında elindeki şiddet aygıtlarına başvurarak bastırabildi. Bu sefer itiraz yine ayaklanmaya dönüşme yolunda. Memleketin 31 ostanının (eyalet) çoğuna yayıldı. Sokaklar dini önder 86 yaşındaki Ali Hameney’i hedef alan........

© Agos