Kurşun çocuk sağlığını olumsuz etkileyen en önemli çevresel toksik madde.

Çocuklar kurşuna temel olarak eski ve bakımsız evlerdeki kurşun bazlı boyaların dökülmesiyle oluşan tozlar, eski su tesisatlarından içme suyuna karışan sızıntılar, çevresel kirliliğin yoğun olduğu bölgelerde havaya ve toprağa bulaşan kurşunun solunması ve küçük çocukların el-ağız (pika) davranışı nedeniyle kurşunlu toz ve toprağı doğrudan yutmaları ve kurşun kirliliğinin yoğun olduğu bölgelerde yetiştirilen gıdaların tüketilmesi yollarıyla maruz kalırlar.

Çocukların vücutlarına giren kurşun yetişkinlere kıyasla çok daha fazla emilir. Buna ek olarak, yetersiz beslenme sonucu oluşan demir, kalsiyum ve çinko eksikliği kurşunun bağırsaklardan emilimini daha çok artırır.

Yoksulluk (düşük gelir), çevresel kirliliğin yoğun olduğu bölgelerde yaşamak ve yetersiz beslenme sorunlarının bir araya gelmesi kurşun maruziyetini artırıcı etki gösterir. Bu durum en çok çocukları etkiler ve çocukların beyin gelişimi ve zekâsı üzerinde yıkıcı bir sonuç doğurur.

Kurşun maruziyeti çocuklarda, gelişmekte olan beyin-sinir sistemine zarar vererek geri dönüşsüz nörogelişimsel bozukluklara, zekâ seviyesinde düşüşe (kalıcı IQ kayıplarına) ve akademik performans düşüşlerine yol açar. Kurşuna maruz kalmanın, ilerleyen yaşlarda dikkat ve konsantrasyon sorunları, davranışsal sorunlar ve sosyoekonomik statüde düşüş gibi gelişimsel ve sosyal sorunları tetiklediği uzun yıllardır dile getiriliyor.

Kurşun riski haritaları oluşturmak

Dünya genelinde gelişim çağındaki çocukların kurşun zehirlenmesine maruz kalması en önemli halk ve çevre sağlığı sorularının başında geliyor.

Pek çok ülke toprak, su ve havada, yetiştirilmiş/işlenmiş gıda ürünlerinde ve çeşitli tüketici ürünlerinde kurşun kalıntısı olup olmadığını belirlemeye yönelik düzenli kontrol ve izleme faaliyetleri yapıyor.

Örneğin ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) tarafından yürütülen "Closer to Zero" (Sıfıra Daha Yakın) programı, bebeklerin ve küçük çocukların gıdalar yoluyla maruz kaldığı kurşun, arsenik, kadmiyum ve cıva gibi nörotoksik ve kanserojen ağır metalleri mümkün olan en düşük seviyeye (ideali olan sıfıra) indirmeyi hedefleyen proaktif ve dinamik bir halk sağlığı eylem programı uyguluyor.

ABD Tarım Bakanlığı (USDA) ile Çevre Koruma Ajansı (EPA) iş birliğinde hazırlanan kentsel ve kırsal strateji programı gıdalar, sular ve çevresel ortamlarda kurşun kalıntısını belirlemeye dayalı sıkı bir kontrol-izleme faaliyetinin yanı sıra tarımsal üretim sürecinde yetiştirilen bitkilerin topraktan kurşun almasını engelleyecek tarım tekniklerinin geliştirilmesini de içeriyor. Buna ek olarak başta su kaynakları olmak üzere çevresel ortamlarda kirliliği önleme/giderme faaliyetlerini de kapsıyor.

Kurşun kirliliği açısından riskli bölgeleri belirlemek

Çocukların kurşuna maruz kalmasını azaltacak/önleyecek çalışmalar yürütmek için öncelikle ülke genelinde il, ilçe ve mahalle bazında kurşun maruziyeti........

© Agos