We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

AFYON HAŞHAŞI

6 32 0
14.09.2021

Haşgeş

Haşgaş

Haşaş

Haşeş

Bilimsel adıyla papaver somniferum

Hititler’de haşşati

Namı değer haşhaş.

Doğanın insanlığa keyif verici,şifacı armağanı.

Tarlada olgunlaşıp kuruyan haşhaş dallarının rüzgarla birbirine sürtünmesinden çıkardıkları haşşırtı sesinden ismini aldığı söylenir.

Afyon,Afyon olalı topraklarında haşhaş yetişir.M.Ö 1330 Şuhut Synnada mevkisinde bulunan haşhaş kapsülü figürlü bronz sikkeler Afyon’da binlerce yıldır üretildiğinin göstergesidir.

1528-1572 tarihli Osmanlı Tahrir Kayıtlarında

Karahisar-ı Sahip sancağından Öşr-i afyon vergisi alınması topraklarında haşhaş yetiştiğini kanıtlar.

Evliya Çelebi 17. Yy da Karahisar-Sahip şehrine “Burası Afyon diyarı olduğundan,yöre halkının suratları sararmıştır” diye yazmıştır.

Osmanlı Dönemi,Cumhuriyet Dönemi en önemli ihraç ürünü haşhaştır.

Afyon büyük pay sahibidir.

1933 yılında haşhaş üretimi izin verilen şehirlerden biri Afyon’dur.Sonraki yıllarda Afyonkarahisar’da haşhaş üretimi 1971-1974 dünya çapındaki yasaklara rağmen kontrollü devam etmiş, Bolvadin Alkaloid Fabrikası kurulmuştur.Haşhaş çizilip işlenerek ağrı kesici,morfin,ilaç yapılmaktadır.İzinsiz haşhaş ekimi,çizilip öz suyu çıkarılması suçtur.Haşhaş yeşil reçeteli ilaçların hammaddesidir.

Bağımlılık yaratan,keyif verici bitki haşhaşa Afyon’lu haşgeş der.

Tohumu,dalı,yeşili,kapsülü zerresi telef edilmez Afyon’da.

Yeşiline afıyan denir.Afyon’lu afıyana özel şepit eder çiğ çiğ dürünür.Erinen çarşı ekmeğinin içini çıkarır,yunmuş afıyanlara tuz eker,arasına koyar,yer.Pazarlarda afıyan satılır.Salatası yapılır.

Doğa ana haziranda Afyon tarlalarında mor beyaz gelinciklerini salındırır.Haşgeş çiçeklerinin güzelliği Afyonlu’ya maniler dizdirir.Türküler yaktırır.

Fıkralarına konu olur.

Zem zem çiçek

Zem boy çiçek

Güzelcene açıvemiş

Ben boy çiçek

Zem zem çiçek

Zümrüt tozlu çiçek

Arşın ayaklı dosdoğru çiçek

Çim çim çiçek

Çim boylu çiçek

Ebece kokulu

Gelincik çiçek

Haşgeşin mor beyaz çiçekleri Afyon’un simge renkleridir.

Haşgeş çizimi devlet kontrolünde yapılır.Tarladan hasatına haşgeş gırması denilir.Tohumu,kapsülü,sapı,yağı işe yarar.

Afyon’lu velinimetinin her zerresinden faydalanır.Dilinden düşürmez…

Gazık ucunda garga

Bivurdum yıktım arga

Boynunu gırdım bibaktım

İçi dolu gavurga

Ağec başında haşgeş

Bağrımın gülü ayy gardeş

Acep o gün olma mı?

Gavuşek bacı gardeş

Ağec başında haşgeş

Yıkılsın şo dağınan daş

Sen orada ben burda

Nası dayancem ayy gardeş

Ağec üstünde haşgeş

Bülbül sedalı gardeş

Aradan yadeller çıksın

Barışak bacı gardeş

Afyon’un eskileri haşgeş yağının tadını,faydasını iyi bilir.Otpazarı Fakı Paşa Mahallesindeki Yağ Hali’nde uzun yıllardır haşgeş yağı........

© Afyon Postası


Get it on Google Play