"Cihân-ârâ cihân içre arar bir nâzenin cânı / Cihân ol cân imiş, cân yâr imiş, ayân imiş." Şeyh Galip

Şehirler üzerine yazmaktan her zaman haz almışımdır. Öyle ki bu şehir doğduğum, büyüdüğüm ve de öğrendiğim şehirse çok daha farklıdır. Evet, bugün sizi tarihin farklı dönemlerine ve yaşamlarına götürmeye çalışacağım. Öğrenecek, şaşıracak ve de sorgulayacaksınız. Sonra da şehirlerimizi bilmediğimizi ve bilmediğimizi de bilmediğimizi anlayacağınızı düşünüyorum. Hadi biz bilmiyoruz ama yetkililerde mi bilmiyor diyeceksiniz ve binlerce yıllık körlüğümüze şaşırıp kalacaksınız. Hadi başlayalım…

Yazıma neden Polybotos dedim onu açıklayalım. Bu ifade, Bolvadin sevdalısı Muharrem Bayar hocamın en çok kullandığı ifadelerden birisidir. Hatta “Dura Yeri” kavramını da ondan sıklıkla duyarız. Polybotos (Πολύβοτος), şehrin antik ve Bizans dönemi ismini yansıtır. Her ne kadar şehir Roma döneminde Polybotum olarak anılıyor olsa da Anadolu coğrafyasında şehirler ve isimleri sadece bir etiket olmayıp aynı zamanda ilgili dönemin efsanelerini ve hikayelerini yansıtan felsefi bir tılsım taşırlar. Bu bölgede tarihi yazılarda “Antik Frigya ya da Sağlıklı Frigya” gibi isimlerle anılır. Özellikle Eber gölü ve onu besleyen derelere bağlı bolluk gösteren bir bölgeyi temsil eder. Prof.Dr. Özdemir Koçak Başkanlığında yapılan kazılarla bu bölgenin Tunç Çağının özelliklerini gösterdiği vurgulanırken; üç höyük bölgesi bence lojistik bir üs olarak da düşünülebilir. 2. Yüzyılda Klaudios Ptolemaios “Coğrafya”; 6. Yüzyılda Hierokles “Synekdemos” ve 12. Yüzyılda Anna Komnena “Alexiad” isimli eserlerinde Polybotos şehri, bölgenin en önemli şehirlerinden biri olarak ön plana çıkar ve dönem haritalarında kendine yer bulur. 1107 ve 1116 Bolvadin Muharebeleri, bölgeyi Türk şehri haline getirirken, şehrin hicaz ya da sultan yolu üzerindeki hükümranlığını biraz daha perçinlemiştir. İbni Bibi’nin Selçuklu dönemini anlatan eserlerinde önemli bir durak olarak görünen şehir, özellikle değerli hocamız Prof.Dr. Erhan Erhanoğlu’nun da açıkladığı Bolvadin Muharebesi ve Selçuklunun harp sanatı örnekleriyle tarihi kayıtlarda kendine yer edinir. Ünlü arkeolog ve tarihî coğrafyacı Sir William Mitchell Ramsay, Anadolu'nun tarihî coğrafyası üzerine yaptığı kapsamlı çalışmalarda Polybotos (bugünkü Bolvadin) şehrine özel bir önem atfeder. Ramsay'in özellikle başyapıtı kabul edilen "The Cities and Bishoprics of Phrygia" adlı eserinde........

© Afyon Postası