We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

Türkiye neresidir?

8 0 0
28.08.2021

Türk adını kullanan ilk devlet 542 senesinde kurulan Gök-Türk devletiydi. Bu konuda yaptığı değerli çalışmalarıyla tanınan Prof. Dr. Ahmet Taşağıl'a göre, "aslında bu devletin adı Gök Türk (Kök-Türk) değil Türk idi ve bazen iki heceli olarak Türük şeklinde yazılıyordu". Çağrı Bey'in meşhur 1018 yılı seferinden sonra, bilhassa Selçukluların 1040 yılında kurulmasıyla Anadolu'ya başlayan yağma akınları, bilhassa bu yıl 950. yıldönümünü idrak ettiğimiz, 1071 yılında Malazgirt Savaşı'nın kazanılmasıyla birlikte yurt edinmeye dönük bir eyleme dönüştü.

Bugün içinde yaşadığımız ve mensubu olmakla gurur duyduğumuz Anadolu ve Balkanlar'ın bir kısmı Türkiye olarak adlandırılır. Bu isim Atatürk tarafından milli devletin kurulmasıyla birlikte Türkiye Cumhuriyeti olarak tescillenmiştir. Peki Türkiye ismi sadece bu coğrafya için mi kullanıldı? Tarih boyunca hayli geniş bir coğrafyada hüküm sürmüş olan Türklerin yaşadığı coğrafya hangi isimle adlandırılıyordu? İçinde yaşadığımız coğrafyaya Türkiye adı ne zaman verilmişti? İşte burada yazımızın başlığı olan ve kavramı çok daha geniş bir coğrafyaya yayan bir tanım ortaya çıkmaktadır. Türklerin yaşadığı coğrafyayı tanımlamak için çok eski dönemlerden itibaren Türkiye kelimesi tercih ediliyordu. Haliyle bu durum farklı zamanlarda farklı coğrafyalar için kullanılmış; tarih boyunca birden fazla Türkiye var olmuştu. Bu yazımda kısaca Türkiye olarak adlandırılan coğrafyalar ve tarihte Türk adını taşıyan devletler hakkında bilgi vermeye çalışacağım.

İlk isim: Türük

Tarih boyunca hangi coğrafyaların Türkiye yahut Türkiye'nin neresi olduğu sorusuna cevap bulabilmek için tarihin tozlu sayfaları arasında bir seyahate çıkmak zaruri ancak bir o kadar da keyifli olacaktır. Türk topluluklarının tarihsel süreç içerisinde pek çok devlet kurdukları malumdur. Bazı tarihçiler ise birisi Orta Asya'da diğeri de Anadolu'da olmak üzere iki devlet kurulduğunu, ancak yönetim şekillerinin veya hanedanların farklılık gösterdiğini ileri sürerler. Yaygın kabule göre beş bin yıllık geçmişe sahip olan Türklerin tarihte kurdukları ilk devletin Hunlar olduğu kabul edilir. Bu devletin kurucusu olup meşhur Mo-tun (Mete) Han'ın babası olan Tu-man (Teoman) Han ise Türklerin ilk hükümdarıdır. Hunlar, Orta Asya'da geniş bir alanda hakimiyet kurmuşlar, komşu devletleri olan Yü-çileri ve Tung-hu'ları hakimiyet altına almışlar, Çin üzerinde büyük bir baskı kurmuşlardı. Hunların bugünkü Macaristan'ın Peşte şehrini başkent yapan Avrupa kolu ise bilhassa Attila'nin yönetiminde hem Doğu hem de Batı Roma üzerine büyük bir hakimiyet kurmuştu. Bu iki devlet sayesinde Türk hakimiyeti Orta Asya'dan Avrupa'ya kadar uzanan geniş bir coğrafyada varlığını hissettirmişti.

Bununla birlikte tarihte Türk adını kullanan ilk devlet 542 senesinde kurulan Gök-Türk devletiydi. Bu konuda yaptığı değerli çalışmalarıyla tanınan Prof. Dr. Ahmet Taşağıl'a göre, "aslında bu devletin adı Gök Türk (Kök-Türk) değil Türk idi ve bazen iki heceli olarak Türük şeklinde yazılıyordu". Göktürkler, Çin sınırından Bizans sınırına kadar uzanan geniş bir coğrafyaya hâkim olmuşlar, Türk tarihinin en eski anıtları arasında yer alan ve Türk kültür ve medeniyetinin temel ilkeleri ve töresi hakkında önemli bilgilerin yer aldığı Orhun Yazıtları'nı insanlığa kazandırmışlardı.

Senin........

© Açık Görüş


Get it on Google Play