We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

Umutsuz stratejiler: Avrupa siyasetinde karizma

3 1 1
25.09.2021

Avrupa değerler sistemi üzerine inşa edilen bir karizma iddiası artık kalmamış görünmektedir. Aşırı sağ liderlerin Avrupa değerler sisteminin evrenselliğinden vazgeçip bu değerleri sadece Avrupa'ya aitmiş gibi görmeleri kendi toplumlarında destek yaratmakta ama göçmenleri ve aydınlanmacı elitleri korkutmaktadır. Avrupa siyasetinde küçük karizma kuleleri yaratmanın yolu göçmen düşmanlığı, ekonomik popülizm ve milliyetçi politikalardan geçmektedir. Karizmaya giden en kestirme yol da liberal Macron'un bile son demlerinde sarıldığı İslam düşmanlığından beslenmektedir.

Uzun süredir entelektüellerin diyarı Avrupa siyasetini sürükleyen karizmatik bir lider çıkmadı. Oysa entelektüelin kurduğu spekülatif dünyası realize edecek olan bu karizmatik liderlerdir. Artık filozof krallar ya da kral olan filozoflar mümkün olmadığına göre her kralın bir filozofu ya da her filozofun bir kralı olacaktır. Avrupa siyasetinde filozof bulmak zor değil, kral bulmak zorlaştı. Sloterdijk'ın Avrupa'sını kurtaracak kral Macron'du, Fransa'yı bile kurtaramadı. Habermas ise son bir nefesle Avrupa'nın kurtuluşunu dinle barışan postseküler bir dünyada aradı. Realpolitiğin önlenemez akışına boyun eğmenin siyasi liderlik olmadığından yakınan Habermas, mülteci krizinde "başarabiliriz" diyen ve Avrupa fikrini ayakta tutan Merkel'i Brexit'e karşı durmadığından dolayı yeniden eleştirmekteydi.

Karizma ve umut

Hafta sonu seçimlerinde artık Şansölye koltuğunu bırakacak olan ve en büyük korkusunun arkasından "tembeldi denilmesi" olduğunu söyleyen Merkel ise siyaseti normalize ettiğinden dolayı öğünmektedir. Karizma, yaratabildiğiniz "umuttan" doğar. Normali korumak ise umut değil, teselli yaratır. Umutsuz stratejilere mahkûm Avrupa siyasetinde eldekini korumak artık marifet sayıldığından Merkel'in bile karizmatik sayıldığı oldu. Oysa Avrupa siyasetinin elindekileri biriktiren "bilim ve merak" kadar sömürgecilik geçmişiydi. Fransa halen sömürgecilik geçmişinden elde kalanları tutmaya çalışmaktadır. Macron'da karizmaymış gibi görünen Afrika'daki darbelerdeki Fransız parmağıdır. Yoksa Paris'i basan "sarı yelekliler" Macron'a dair umutları çoktan tükettiler.

Akış rotaları

Marksistler, endüstriyel olarak gelişmiş Avrupa'da devrimin gecikmesini sömürünün yarattığı proleter zenginliğine bağlamakta çok da haksız değiller. Amerika ve Avrupa'nın tüketim kültürünü finanse eden yapılar halen finanskapitalin akış yönüdür. Bu konuda da Avrupa, akış rotalarından giderek uzaklaşmaktadır. Bir zamanların Akdeniz'inin ticaret rotalarından uzaklaşmasının benzerini Avrupa, pasifiğe kayan zeminde yaşamaktadır.

Avrupa siyasetinde bu tür makro kayışları engelleyecek bir liderlik bulunmamaktadır. Dahası bir zamanlar sömürdükleri dünyanın "artıkları" Avrupa'yı basmakta ve ellerindekini de paylaşmak istemektedir. Halen konvansiyonel endüstrilerdeki becerisiyle ayakta kalan Avrupa, ne dijitalleşme ne de silah üretiminde anlamlı yollar alabilmektedir. Oysa 21. yüzyılın ekonomik kalkınma açısından da fark yaratan sektörleri dijitalizm ve silah üretimidir. Dijitalleşmeyi kreatif olmayan ağır teorik zihin dünyası kaldıramazken silah üretimine NATO'nun patronu izin vermemektedir. Yoksa çoktan "Avrupa Ordusu" söylemi arkasına sakladıkları silah üretimi ve pazarlanmasına girişecektir.

Burjuva demokrasisi

Avrupa siyasetinin umutsuz stratejilere sıkışmışlığından kurtaracak olan ise entelektüel zihin değil, pragmatik karizmatik liderliktir. Oysa Avrupa entelektüel dünyası çoktan karizmayı "despotizm" olarak mahkûm etmiştir. Demokrasiyle ülkenin gelişmişliği arasında kurulan doğrudan ilişkiler, kuranların çoğunun Marksist geçmişe sahip olmasına rağmen, demokrasinin bir burjuva demokrasisi, gelişmişliğin de bir emperyalizm meselesi olduğunu nedense görmezden gelmektedir. Avrupa değerlerinin korunmasını liberal Macron'a havale eden entelektüeller sarı yeleklilerin hakim orta sınıf ideolojisine........

© Açık Görüş


Get it on Google Play