Gelinen noktada zm sreci, romantik bir bar syleminden ziyade; ok aktrl, ok katmanl ve yksek risk ieren bir devlet stratejisi olarak karmzda duruyor. Srecin baars ise yalnzca silahlarn susmasna deil; Suriye sahasnn yeniden ekillenmesine, PYD'nin silahl kapasitesinin tasfiyesine ve muhafazakr Krtlerin siyasal sistemle yeniden temas kurabilmesine baldr.

mer Faruk Alimolu / Hukuku

Trkiye'de "zm sreci" yeniden gndeme geldiinde tartmalar ou zaman i politika balklarna sktrld. Oysa bugn konuulan sre, gemi deneyimlerden farkl olarak yalnzca Trkiye'nin i gvenliini deil; Suriye sahasn, PYD'nin geleceini ve Kuzey Suriye'de kurulmak istenen devleti yapy dorudan hedef alan ok katmanl bir stratejiyi ifade ediyor.

Bu ynyle yeni zm srecini sadece "ieride silahlar sussun" yaklamyla okumak eksik kalr. Asl belirleyici eksen, PYD'nin silahszlandrlmas ve Trkiye snrlar boyunca bir Krt devleti fikrinin kesin biimde reddedilmesidir. Trkiye, belki de ilk kez zm srecini bu kadar ak biimde snr tesi gvenlik ve egemenlik meselesiyle birlikte ele alyor.

Bu tabloyu nceki giriimlerden ayran bir dier kritik unsur ise srecin arkasndaki siyasi mutabakattr. Bugn yalnzca iktidar deil, milliyeti refleksi en gl siyasi aktrlerden biri olan MHP de srecin paras oldu. Bu durum, gvenlik brokrasisi, d politika ve i siyaset mekanizmalarnn byk lde ayn hedef dorultusunda hizalandn gsteriyor. Dolaysyla mesele bir parti projesi olmaktan kt, devlet politikas nitelii kazand.

nceki zm srelerinin neden baarsz olduuna ksaca bakldnda da, bu giriimlerin byk lde i politik dengelere skt grlr. Nitekim nceki iki srete de snr tesi silahl yaplarn varl ve blgesel aktrlerin mdahalesi yeterince hesaba katlmad. Devlet ile siyaset arasndaki uyumsuzluk, muhataplk sorunu ve srecin kurumsal bir zemine oturtulamamas da, bu giriimleri krlgan hle getirdi.

Sosyolojik dnm

te yandan srecin etkilerini yalnzca tek bir balk altnda deerlendirmek de yeterli deildir. Srecin yaratt sosyolojik dnm doru okuyabilmek iin, taraflarn neyi hedeflediini net biimde ayrmak ve bugnk sreci gemi zm giriimlerinden ayran farklar ortaya koymak gerekir.

Devletin ncelikli amac, silahl yaplarn tamamen ortadan kaldrlmas, snr gvenliinin srdrlebilir ekilde salanmas ve Krt meselesinin gvenlik ekseninden karlarak sivil siyasetin kapsamna alnmasdr. Bu ama yalnzca gvenlik odakl olmayp, ayn zamanda Krt kkenli semenlerin siyasal sistemle yeniden btnlemesini salayacak bir........

© Açık Görüş