We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

Pençşir'de ne yaşanıyor ve Pençşir'de ne yaşadım?

5 0 0
11.09.2021

Taliban'ın tepe yönetimi siyaseten daha makul ve ılımlı olmak istese de yıllarca savaştan başka bir şey görmemiş tabanını kontrol etmek ve onları “ılımlılaşırken“ yumuşamadıklarına ikna etmek en büyük problemleri olacak.

Zannedersen bir haftadır Afganistan topraklarındayım. Zannedersem diyorum çünkü bazı yolculuklarda zaman mefhumunu kaybedebiliyorsunuz. Zira burada pek çok takvim kullanılıyor olsa da İran gibi Afganistan'ın da resmi takvimi Hicri Şemsi ve bugün 1400 yılının Şehrivar ayının 17'si.

Bu yazıyı kaleme alırken Çarikar'dan Kabil'e doğru yol alırken bir arabanın arka koltuğundayım ve Miladi Takvim 9 Eylül 2021'i gösteriyor. 9 Eylül, iki gün önce yani Salı günü girdiğim, Taliban tarafından interneti kesildiği için ne kadar ileriye gittiğimizi, hatta başkent Bazarak'ın merkezine, valilik binasına geldiğimizi neden sonra fark ettiğimiz Pençşir'in ünlü lideri, eski siyasetçi ve komutan Ahmed Şah Mesud'un öldürülüşünün 20. yıl dönümü.

Zengin bir ailenin çocuğu olan Tacik kökenli Ahmet Şah Mesud, Kabil'de üniversitede okurken Burhaneddin Rabbani çevresinde toplanmaya başlayan komünizm karşıtı İslami gruplara dahil oluyor ve Rabbani'nin Cemaat-i İslami partisine katılıyor. Sovyet-Afgan Savaşı'nda öne çıkan bir mücahit olarak "Pençşir Aslanı" lakabını alıyor. 1992'de Peşaver Anlaşmalarını imzalayarak gücü paylaşan taraflardan biri olarak komünizm sonrası dönemde Afganistan İslam Devleti'nin Savunma Bakanı ve baş komutanı oluyor. Ancak Afganistan'da bitmek bilmeyen koltuk kavgaları ve güç mücadeleleri sürecinde, Taliban'dan önce de diğer öne çıkan mücahit liderlerden Hizb-İslam'ın lideri Gülbeddin Hikmetyar gibi isimlerle de savaşıyor, hatta kendisine ilk suikastı Hikmetyar'ın düzenlediği söyleniyor.

Taliban'a terörist diyen ilk isim

Şah Mesud, Taliban'ın 1996'da Afganistan yönetimini ilk kez ele geçirdiğinde Afganistan Birleşik İslami Kurtuluş Cephesi'nin askeri ve siyasi lideri oluyor. Afganistan, Eşref Gani zamanında da onun zamanında da bir İslam Cumhuriyeti idi. Ancak Batı toplumu için Taliban'a alternatif olarak görülen Şah Mesud, 2001'de Avrupa Parlamentosu'nda yaptığı bir konuşmada Pakistan'ı Taliban'a destek verdiği için suçluyor ve "Benim savaşım Pakistan'la" diyor. Hatta şunu not etmek belki de önemlidir: Taliban'a "terörist" diyen ilk isim Ahmed Şah Mesud'un kendisidir.

Avrupa Parlamentosu'nda yaptığı konuşmanın kısa süre sonrasında, Ahmed Şah Mesud, Tacik ve Özbeklerin yoğun olduğu Tacikistan sınırındaki Takhar Eyaleti'nde Havaja Bahauddin Bölgesi'ndeki üssünde öldürülüyor. Bir belgesel için kendisi ile röportaja geldiğini söyleyen Belçika pasaportlu iki Arap, gazeteci olduklarını dile getirerek tam 10 gün boyunca Şah Mesud'un röportaj için kendileriyle görüşmesini bekliyor.

Kökü geçmişte husumet

Bir hafta önce, yani 5 Eylül 2021'de Taliban tarafından Pençşir'de öldürülen ve ölümü Pençşir direniş cephesinde büyük bir üzüntüye yol açan eski gazeteci ve savaşçı Fehim Daşhti, kendilerini kameraman ve muhabir olarak tanıtan iki kişinin hiçbir şekilde ısrarcı olmadan sabırla röportajı beklediğini söylüyor. Ve nihayet röportajın gerçekleştiği gün olan 9 Eylül 2001'de, Şah Mesud kameraya yerleştirilen bir patlayıcıyla öldürülüyor. Pençşirliler ve diğer Taliban karşıtları, hatta Taliban'a sempati duyan bazıları da, bu suikast emrinin Usame Bin Ladin tarafından verildiğini söylemekle beraber, Pakistan-Pençşir arasında kökü geçmişe dayanan bir "husumet" olduğunu dile getiriyor.

'Peştunistan' çatışması

Dolayısıyla, her ne kadar, yarın öbür gün, Taliban Afganistan'ı tamamen kontrol ederek içeride istikrarı sağlarsa ileride Peşaver üzerine Pakistan ve Afganistan arasında bir "Peştunistan" çatışması çıkabilecek olsa da ve bu durum Pakistan'ı endişelendirse de, bir hafta önce 4 Eylül Cumartesi sabahı, Afganistan'da neredeyse uluslararası tüm üst düzey görüşmelerin gerçekleştiği Kabil Serena Otel'e girişini görüntülediğimiz Pakistan istihbarat Başkanı Faiz Hameed'in ziyaretinin Pençşir'le bir ilişkisi olup olmadığını düşünmemek mümkün değildi. İki gün sonra, yani 6 Eylül Pazartesi günü Pakistan Hava Kuvvetleri'nin Pençşir'i bombaladığı iddiaları da bu şüphemizi perçinledi. Nitekim ertesi gün, yani ben Pençşir'de........

© Açık Görüş


Get it on Google Play