We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

Ortadoğu'nun yeni Lawrence'i Brett McGurk!

7 30 2
09.10.2021

Biden ABD başkanlığına seçilince ilk iş olarak McGurk'ü Ulusal Güvenlik ekibine dahil edip Orta Doğu ve Kuzey Afrika Koordinatörü olarak görevlendirdi. Kuzey Suriye'de sınırlarımız boyunca bir terör devleti kurmak için mesai harcayan McGurk'ü, yeni göreviyle Akdeniz, Libya, Cezayir, Tunus, Sudan ve Fas ile olan ilişkilerimizde belli ki karşımızda (perde arkasından olsa da) görmeye devam edeceğiz. Irak'ın işgali sonrası Kuzey Irak'ta özerklik ilanı, Irak anayasasının hazırlanması süreci, Tahran'ın Bağdat üzerindeki etkisinin artması, DEAŞ'ın ortaya çıkışı, ardından PKK/PYD'nin sözde Suriye Demokratik Güçleri'ne (SDG) evrilişi, özerk yönetimlerin, kantonların oluşması... Tüm bu süreçler yaşanırken en fazla ön plana çıkan bir isim vardı: Ortadoğu'nun yeni Lawrence'i Brett McGurk!

Irak'ın işgali sonrası Kuzey Irak'ta özerklik ilanı, Irak anayasasının hazırlanması süreci, Tahran'ın Bağdat üzerindeki etkisinin artması, DEAŞ'ın ortaya çıkışı, ardından PKK/PYD'nin sözde Suriye Demokratik Güçlerine (SDG) evirilişi, özerk yönetimlerin, kantonların oluşması... Tüm bu süreçler yaşanırken en fazla ön plana çıkan bir isim vardı: Ortadoğu'nun yeni Lawrence'i Brett McGurk!

48 yaşındaki McGurk, Columbia Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu. Bir süre ABD Yüksek Mahkemesi ve Temyiz Mahkemesi'nde çalıştı. Irak'ın işgali sonrası oluşturulan "geçici koalisyon yönetiminde" başdanışman yardımcısıyken aynı zamanda ABD Bağdat Büyükelçiliği'nde hukuk müşavirliği yaptı. İşgal anayasasının oluşmasında etkin şekilde yer aldı. Bu süreçte masanın diğer tarafında da İran Devrim Muhafızları Kudüs Gücü Komutanı Kasım Süleymani'nin gölgesi vardı. Yeni anayasa ile Başbakanlığı Şiilere, Cumhurbaşkanlığını Kürtlere, Meclis Başkanlığını ise Sünnilere verdiler. ABD Başkanı Bush'un, 14 ay süren Irak geçici koalisyon yönetiminin başına getirdiği Paul Bremer, bu durumu şöyle özetliyordu; "Mezopotamya'da, Abbasi Hilafetinin ardından Türklerle devam eden bin yıllık Sünni hâkimiyetini devirdik." Koalisyon yönetimi sonrası Irak Başbakanı olan Nuri el Maliki İran'a göbekten bağlı olan bir liderdi. Göreve gelir gelmez sert mezhepçi politikalar yürüttü. DEAŞ gibi örgütlerin oluşmasının önünü açtı.

Karıştırdıkça terfi aldı

Irak'a mezhepsel fitneyi yaydıktan sonra, McGurk 2005 yılında Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Konseyi'ne girerek Irak direktörü oldu. Daha geniş yetkilerle Irak'ı karıştırmaya devam etti. Buradaki gösterdiği performans beğenilmiş olmalı ki bir kez daha terfi etti. 2007 yılında Başkan Bush'un, özel asistanı, Irak ve Afganistan Stratejik Planlama ve Politika Geliştirme Kıdemli Direktörü olarak atandı. Başkan Bush ayrıca, Bağdat ile yapılan müzakerelerde Büyükelçi Ryan Crocker'ın ve ardından gelen Büyükelçi Christopher Hill ile çalışmasını istedi. Aynı görev Başkan Obama göreve başlayınca da devam etti. İşgal sonrası Irak'ın yeniden şekillenmesinin her aşamasında hep onun parmağı vardı. 2009 yılında Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice'tan "Seçkin Onur Ödülü" aldı. Aynı yıl görevlerinden ayrılarak –tabiri caizse- ABD'nin "gölge dışişleri" olan Dış İlişkiler Konseyi'nde (CFR) uluslararası ilişkiler uzmanı olarak çalışmaya başladı ve ağırlıklı olarak Irak üzerine analizler kaleme aldı. Mimarı olduğu anayasanın bir "uzlaşma ürünü" olduğunu öne sürerken ABD'nin Irak'taki rolünü "belirsizliği yönetmek" olarak tanımladı. Bunun için de arka planda kalıp, arabuluculuk stratejisini ön plana çıkarıyordu. El-Kaide gibi terör örgütlerinin bölgede oyuna yeniden döneceğini ve "yüksek profilli saldırılar" düzenleyeceğini ön görüyordu. Zaten oyunu kuranlardan biri kendisi olduğu için sonuçlarının ne olacağını da çok iyi tahmin ediyordu. Başbakan Maliki, Sünnilere karşı acımasız tavrını daha da sertleştirmiş, Ebu Gurayb benzeri işkence merkezleri yeniden ortaya çıkmıştı. Şu cümleler Brett McGurk'a aittir; "Bir Irak atasözü, bir pastayı sırf güzel kokuyor diye fırından çıkarmamak gerektiğini söyler. Aynı şey Irak hükümetinin kurulması için de geçerli. Önümüzdeki aylarda, tehditler, taşkınlık ve daha fazla pazarlık, sahte şafak dönemleri göreceğiz. Ama pasta eninde sonunda pişecek. Amerika Birleşik Devletleri'nin yapabileceği en iyi şey, fırını özenle izlemektir." Oluşturulmasında önemli katkıda bulunduğu anayasa........

© Açık Görüş


Get it on Google Play