We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

Afganistan'ı nasıl bir gelecek bekliyor?

7 5 0
14.08.2021

Taliban tüm Afganistan'ı kontrol altına alsa dahi daha önce olduğu gibi uzun yıllar iktidarda kalması olası görünmüyor. İç savaşın, düzensiz göçün önüne geçmenin tek yolu diplomasi ve siyasi çözümden geçiyor. Birleşmiş Milletler, Kabil'de Afgan güçleri ve Taliban arasında çatışma çıkmasının "felaketle" sonuçlanacağı uyarısında bulundu ve Doha'daki görüşmelerde anlaşma sağlanması çağrısı yaptı. Afgan halkı da on yıllardır süren savaşlardan yorulmuş durumda.

2011 yazında dönemin Afganistan Devlet Başkanı Hamid Karzai'nin sorunlara siyasi çözüm bulmak amacıyla başlattığı sürece destek vermek için Amerika Birleşik Devletleri, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ne iki ayrı tasarı sundu. Taliban'ın sadece Afganistan'daki uluslararası güç ile mücadele ettiği fakat El Kaide'nin hedefinin "küresel cihat" olduğu gerekçesiyle tek yaptırım listesinin ayrılması kararına varıldı. Bu doğrultuda bazı Taliban üyelerine yönelik yaptırım kararları da kaldırılmış oldu. İki oluşumun güçlenmesinde ana pay şüphesiz ABD'nin.

'Biz finanse ettik'

Bu durumu Hillary Clinton da açıkça ifade ediyordu; "Bugün savaştığımız insanları, (El-Kaide/Taliban) yirmi yıl önce biz finanse ettik ve o gün için iyi bir fikirdi. Sovyetler sonunda dağılmıştı. Fakat neyin tohumunu ektiğimize dikkat edelim çünkü onu biçeceğiz. Ciddi bir güven açığımız var. Açık olmak gerekirse bunun sebebi, Amerika'nın şu an mücadele ettiği problemi bir zamanlar kendisinin meydana getirmesi." Diğer yandan bugün ABD Ulusal Güvenlik Danışmanı olan Jake Sullivan, dönemin Dışişleri Bakanı Hillary Clinton'a attığı bir e-mailde, "El Kaide, Suriye'de bizim tarafımızda" görüşünü bildiriyordu. ABD, "Afganistan'da Taliban ve El Kaide'yi bitireceğiz" diye yola çıkmıştı. Bugün geldiğimiz noktada Taliban hızlı şekilde ilerlemeye başladı. Hafta içi Kabil'e sadece 150 kilometre mesafede bulunan Gazne'yi alarak başkenti de abluka altına almaya başladı. Şehri anlaşarak Taliban'a teslim edip şehirden çıkan Gazne valisi Davud Lahman tutuklandı. ABD Genelkurmay Başkanı Mark Milley Temmuz sonunda yaptığı açıklamada Taliban'ın ivme kazandığını, 34 vilayetin merkezini kuşatma altına aldığını ancak henüz hiçbirini ele geçiremediğini söylemişti.

İç savaş şiddetleniyor

Taliban 15 gün süre içinde 11 vilayetin merkezinde kontrolü ele geçirdi. Ardı ardına yaşanan başarısızlıklar sonrası, haziran ayında General Yasin Ziya'nın yerine Genelkurmay Başkanı olarak atanan Veli Muhammed Ahmedzai iki ay dolmadan görevden alındı. Özel Kuvvetler Komutanı Heybetullah Alizai, Devlet Başkanı Eşref Gani tarafından yeni Genelkurmay Başkanı olarak atandı. Başkan Gani'nin Taliban ile daha etkin mücadele kapsamında yerel halkın silahlandırılması kararı üst düzey siyasiler ve aşiret reisleriyle yaptığı toplantı sonrası karara bağlandı. Taliban'ın hızlı ilerlemesi yanında alınan bu karar iç savaşın daha da şiddetleneceği ortamda düzensiz göçmen yoğunluğunun da artacağının açık bir göstergesi.

Hemen bir gün sonra toplantıya katılan isimlerden Raşid Dostum'un oğlunun Şibirgan havalimanından Taliban tarafından kaçırıldığı iddia edildi. Kaçırılma ve öldürülme korkusuyla birçok Afgan ise başkent Kabil'e doğru gidiyor. Diğer yandan Afgan hükümeti ya da yabancı güçler için çalışan binlerce kişi de bu ülkelerden vize almaya çalışıyor. Bu doğrultuda Doha'da Taliban ile görüşen Almanya, kendileri için........

© Açık Görüş


Get it on Google Play