We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

İktidarın kaynağı... Meşruiyet oluşturmak

1 0 0
04.09.2021

Ortak iyinin kurulması ve yüksek 'iyi'ye yönlendirilmesi kutbun karşı tarafında da gönülsüz bile olsa meşruiyeti sağlayabilmekten geçer. O vakit istatistiklere sığınmak zorunda da kalınmaz.

İktidar, kendi öteki'sinin nezdinde de meşruiyeti sağlayabilendir. Siyasal olan, iktidar, meşru ile gayrı meşruyu belirleyen, yaptıklarını meşrulaştırabilen, muhaliflerinde bile meşruiyet oluşturabilendir.Meşruiyet yasanın, hukukun, kanunların, vicdanların, aklın ötesinde, üstünde ve hepsinin kesiştiği yerde vücut bulur. Her, kanuna uygun olan, yasanın belirlediği, vicdanların kabul ya da reddettiği, aklın ittifak ettiği meşruiyet için yeterli değildir. Ortak iyi, kamu vicdanı, toplumsal bütünlük, sandık, seçim, yüzde elli bir, kalplerin bir aradalığı da meşruiyeti oluşturmayabilir. Tarih, gelenekler, millet ontolojisi, bilkuvve kolektif bilinç, kendine biçilen misyon, varoluşu anlamlandırma kapasitesi meşruiyetin bileşkelerindendir. Meşruiyet, geıst'ın tikeldeki akışının devamlılığını sağlayan katalizördür.

Yüksek 'iyi'yi canlı tutmak

Hukukun, kanunların, nizamnamelerin ötesinde bir özbilinci, vicdanı, saf zihin faaliyetini içerir. İnsanın içindeki, yüksek iyiyi canlı tutan rasyonel vicdan ve şuur ameliyesidir; yeri geldiğinde kendi eylemlerini bile sorgulayabilen hakikat ölçüsü... Karşılığında makul bir izah alamayacağınız ama nihayetinde istemese bile herkesin onaylayabileceği hakbilirlik boyutu. Meşruiyet hem bir eylemin ve kararın doğrusunu-hakikatini anlatır hem verilen kararın, eylemin gerekçesinin kabul edilebilirliğini ortaya koyar; velev ki menfaatleri icabı kimseyi tatmin etmeyen bir icraat ya da hüküm dahi gerekçesiyle herkeste meşruiyeti sağlayabilir.

Meşruiyet arzulara, çıkarlara, egolara, özerk alanlara hasımdır; toplumda ve devlet mekanizmasında hısımlığı belirginleştirir. Salgın başlayınca radikal liberalliğinden sınırları kapatmayacağını duyuran Fransızların, vakalarla beraber bu kararından vazgeçmesi vicdanları, ilkeleri çiğnese dahi toplumda meşruiyeti sağlamıştır. Benzer biçimde muhacir-ensar, Türk kimliğinin kapsayıcılığı söylemlerini karşılamasa bile ekonomik meseleler, kamuoyundaki rahatsızlıklar muhtemel Afgan göçüne karşı sınırları kapatmayı yine meşrulaştırır. Gayrı meşru bir durum bir "olay"la meşru hale gelebilir. Sınırların dışında asker bulundurulmasına karşı çıkanlar Karabağ, Libya, Suriye, terör operasyonlarına can-ı gönülden destek vermese de "meşru" görür; khk'larla uzaklaştırılan sol-liberal akademisyenler gibi.

Meşruiyet heterojen bir toplumda tüm sözleşmelerin, ahlakların, kanunların, vicdanların yapamadığını halleder; belki yalnız nomos, kurucu geist ve düzen ruhu izah edebilir. Rıza'yı hegemonik biçimde inşa etmeyi, istisna durumlarından çıkan mecburiyetleri içermez meşruiyet arayışı aynı zamanda kamunun, toplumsal vicdanın kısa vadede reddettiği bir tutumun uzun vadede yüksek iyiyi karşılayabilecek, meşruiyeti sağlayabilecek düzeyde olmasını da ihtiva eder. Komitacılıkla meşruiyet sağlanmaz, komitacılığın gerçekleştirdiği başarı meşruiyeti değil Schmittçi düşmana galip gelme siyasallığını ifade eder. Halbuki meşruiyet dost-düşman dikotomisinin ötesinde ve ikisini kapsayıcıdır; iktidar eylemlerini düşman nezdinde bile meşrulaştırabilendir. 15 Temmuz'a karşı duruşun meşruiyeti kendinden oluşurken sonraki icraatlar iki farklı ittifakın doğuşunu meşrulaştırmıştır!

Etik, gerekçeler, sahih ilkeler

Kitabîlik meşruiyet kurgusuna........

© Açık Görüş


Get it on Google Play