We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

Sisi'nin Bağdat ziyareti ve Alternatif Arap Bloku

2 0 0
03.07.2021

27 Haziran'da Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah el-Sisi'nin Bağdat'ı ziyaret etmesi yeni bölgesel düzen arayışları konusunda hem bölgesel hem de küresel aktörlerin güçlü bir motivasyona sahip olduğunu ortaya koyuyor. Mısır, Ürdün ve Irak'ın alternatif Arap Bloku gerçekleşirse askeri, demografik, ekonomik ve entelektüel açıdan Körfez-İsrail ittifakıyla rekabet edebilecek güçte olabilir. Böylece bölgede Tahran-Şam-Hizbullah ittifakı, BAE-Suudi ekseni ve Mısır-Ürdün-Irak ittifakı şeklinde üçlü bir bloklaşmayla karşı karşıya kalabiliriz. Kazımi yönetiminin Irak'ın imarında ve ekonomik kalkınmasında petrol gelirlerini artırmayı önemli bir gündem olarak kabul etmesi güvenli ihraç güzergahları arayışını zorluyor. Irak, Basra'da çıkacak petrolü, bin 700 kilometre uzunluğundaki petrol boru hattıyla Ürdün'ün Akabe Körfezi'ne uzatmayı ve bu hat üzerinden günlük bir milyon varil petrol ihraç etmeyi planlıyor. Ürdün açısından en önemli sorun BAE-Suudi ekseninin son dönemde İsrail'le normalleşme politikası adı altında Ürdün'ü Filistin meselesinden dışlaması.

Orta Doğu bölgesi Haziran ayının sonlarına doğru önemli gelişmelere sahne oldu. ABD'nin, ülkenin yönetimini Taliban rejimine bırakma pahasına, Afganistan'dan çekilmeyi hızlandırmasıyla Taliban tarafından kontrol edilen alanların genişlemesi ve Yemen Özel Temsilcisi Tim Lenderking'in Husileri meşru bir aktör olarak tanımlayan sözleri... Tüm bunlara ilaveten 27 Haziran'da Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah el-Sisi'nin Bağdat'ı ziyaret etmesi yeni bölgesel düzen arayışları konusunda hem bölgesel hem de küresel aktörlerin güçlü bir motivasyona sahip olduğunu ortaya koyuyor.

30 yılın ardından

Mısır Cumhurbaşkanı Sisi'nin tarihi Bağdat ziyareti son iki yıldan beri oluşum aşamasındaki alternatif Arap Blokunun daha güçlü bir ivme yakalamış olması açısından büyük önem taşıyor. Çünkü son otuz yıldan bu yana ilk defa bir Mısır Cumhurbaşkanı Bağdat'ı ziyaret ediyor. Irak ve Mısır'ın Arap dünyasının liderliği konusunda eskiye dayanan rekabetleri bu ziyareti daha da anlamlı hale getiriyor. Ürdün Kralı Abdullah'ın da Irak, Mısır ve Ürdün liderleri arasında düzenlenen bu üçlü zirveye katılması alternatif Arap Bloku projesinin daha güçlü bir şekilde dile getirilmesine yol açtı. Üç ülkenin de son dönemde Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Suudi Arabistan gibi Körfez ülkelerinin Arap dünyasının lideri gibi davranmasından ve bölgede her üç ülkenin çıkarlarını görmezden gelmesinden büyük rahatsızlık duyduğu bilinen bir gerçekti.

Yakınlaşmanın sebepleri

Bu ülkelerin yakınlaşmasına yol açan temel motivasyon, BAE-Suudi ekseninin son dönemde takip ettiği politikaların Mısır, Ürdün ve Irak'ın ulusal çıkarları açısından ortaya çıkardığı büyük maliyettir. Çünkü BAE-Suudi ekseni uzun süredir Arap dünyasının lideri gibi davranıyor ve bölgedeki önemli aktörlerin ulusal çıkarlarını ve güvenlik endişelerini dikkate almıyor.

Irak açısından temel sorun ülkede güvenlik ve istikrarı sağlamak, otuz yılı aşkın bir süredir aralıklarla devam eden savaş ve çatışmaların yol açtığı yıkıma son vermektir. Özellikle son dönemde İran ile BAE-Suudi ekseni arasında devam eden vekalet savaşının önemli ölçüde Irak topraklarında gerçekleşiyor olması, bu ülkenin bir türlü istikrara kavuşamamasının en önemli nedenlerinden biri olarak görülebilir. Aynı zamanda ülkede artan İran nüfuzu hem yönetim kademesinde hem de halk nezdinde ciddi bir rahatsızlığa yol açmış durumda.

Mevcut Irak başbakanı Mustafa Kazımi, ülkesini vekalet savaşı arenası olmaktan çıkarmak, İran'ın ülkede artan nüfuzunu dengelemek ve ülkesini ekonomik olarak kalkındırmak için Mısır ve Ürdün ile yakınlaşma politikasını önemsiyor. Mısır ve Ürdün ile........

© Açık Görüş


Get it on Google Play