Biyo-hegemonya: 21. Yüzyılın moleküler Sykes-Picot'su |
COVID-19 sonras dnyann biyo-jeopolitik haritas; 2025 yl ile yerli ila retme politikasna geen Trump ABD'sinin askeri-istihbarat odakl inovasyon ekosistemi, in'in dijital-biyolojik fzyona dayal merkezi planlamas ve Avrupa'nn etik-reglatif norm gc zerinde ekilleniyor. Ve tahmin edilenin stnde bu yarn dl, sradan bir ila pazar payndan ok daha byktr. yle ki gelecein dnya liderliinin anahtar ite bu alanlarda olacaktr.
Dr. Damla Takn/Ankara Bilim niversitesi
The Economist Dergisinin 2026 yl kapa, ineler ve DNA zincirleriyle bezeli bir tablo ile yeni bir an deklarasyonunu ilan etti. nsanln en mahrem alan olan vcudunun molekler yaps, kresel finansman gcnn nihai kayna haline gelirken, bu kaynan kontrol iin verilen etik d sava, eski zamanlardan gelen tozlu bulutlarn arasndan oktan ykselmiti. yle ki pandemiler, yalnzca kresel apl bir salk krizi deil, ayn zamanda tarihin en byk biyo-veri toplama operasyonu ve teknolojik snrlar zorlama demonstrasyonuydu. Bu sre, tm insanla iki arpc gerei tm acmaszlyla yzmze vurdu. Nitekim kritik salk rnlerinde milli otonominin hayati nemi ve milyarlarca test ve genom dizilimiyle biriken insanlk verisinin, tedaviden bile daha kalc bir stratejik deer tad ortaya kt. Bu veri, artk bir sonraki pandemiyi deil, bir sonraki trilyon dolarlk endstriyi ve biyo-gzetim an kuracak ham petrol oluturdu.
Bu yeni kefedilen ham petroln jeopolitii, temelde ana kutup etrafnda kristalletii sylenebilir. Bir kutupta, mevcut 1.5 trilyon dolarlk finansmanyla pazar lideri konumundaki ABD yer alyor. ABD, bu kritik konumunu korumak iin 2026 yl itibariyle tm devlet aygtn seferber etmi durumda grnyor. yle ki 2025 yl sonbaharnda Donald Trump'n davetiyle Beyaz Saray'da toplanan teknoloji devlerinin yatrmlar bu hipotezin somut cevaplarndan biri olabilir. Toplantda, Meta'nn 600, Apple'n 600, Microsoft'un 400, Google'n 250 milyar dolarlk taahhtleri verdii trilyon dolarlk yeil sinyal, belki de henz bildiimiz bir buzdann sadece grnen ksm.
Biyo-AI askeri-endstriyel kompleksinin douu
Kamuoyu ile de paylalan Bio-Ai hamlesinin ardnda, "Full Spectrum Biyo-Dominance" hedefiyle hareket eden........