Fenomenler geçidi: Kitap fuarlarında nitelik sorunu |
Kitapla derin ba kuran okurun yerini, hzl tketen ve popler kltr odakl yeni bir okur tipi almtr. Nitelikli okurun azalmasyla birlikte kltrel derinlik yerine geici ilgiler, anlk beeniler hkim olmaya balamtr. Oysa edebiyatn varlk zemini tantm, elence ya da kalabalk kitle ynlar deildir. Yaznsal eylemler dnsel derinlik, dil bilinci ve estetik sreklilikliin de temsilidir.
Ayegl Szen Da/ Yazar
Bir toplumun kltrel ve estetik deerler nabz, ou zaman sanatn sessiz alanlarnda atar. Edebiyat bu alanlarn en kalc, saaltc ve dntrc olandr. Kitap fuarlar da uzun yllar boyunca yalnzca kitap sat ortam deil, edebiyatn toplumsal dolama girdii, okurla yazarn dorudan temas kurduu kamusal alanlard. Fuarlar, her yatan okurun nitelikli yazarlarla bulutuu kymetli meknlard. Birok okur, fuara gelen yazar o fuar sayesinde tanyor ve dil evrenine yeni sylenceler ekliyordu.
Fakat son dnemde bu alanlarn nitelii ciddi biimde deimitir. Niteliin yerini nicelik almtr. Dnn ki bir yazar dnyann en gzel kitabn da yazm olsa, ayet sosyal medyay kullanmyorsa okura ulamada bir adm geride duruyor. Bugn kitap fuarlar, dnsel retimin merkezinden uzaklaarak gsteri kltrnn bir paras hline gelmektedir.
Okur profilinin de bu dnmden nasibini ald aktr. Artk kitapla derin ba kuran okurun yerini, hzl tketen ve popler kltr odakl yeni bir okur tipi almtr. Nitelikli okurun azalmasyla birlikte kltrel derinlik yerine geici ilgiler, anlk beeniler hkim olmaya balamtr.
Edebiyat bir toplumun vicdann, erdemlerini, kltr aktarmn ve dnme biimini yanstan en gl mecraya sahip sanat dallarndan biridir. Buna ramen fuarlar artk ounlukla poplerlik ve grnrlk arac olarak tasarlanmaktadr. Oysa edebiyatn varlk zemini tantm, elence ya da kalabalk kitle ynlar deildir. Yaznsal eylemler dnsel derinlik, dil bilinci ve estetik sreklilikliin de temsilidir.
Popler kltrn glgesinde can ekien edebiyat
Son yllarda hemen her ehirde dzenlenen kitap fuarlarnn davetli listelerine bakldnda belirgin bir tekrar grlmektedir. Her fuarn afilerinde ayn isimler, ayn yzler ve ayn sylemler mevcut. Bu durum okura edebiyat alannda sunduu eitlilii azaltp kltrel tekrar dayatmaktadr.
Kltr politikalarnn takipi ekonomisiyle belirlenmeye balamas, edebiyat ieriinden kopararak biimsel bir grnrle indirgemitir. Fenomenler, YouTuber'lar ve influencer'lar artk fuarlarn baat figrleridir. Halk bu durumdan olduka sklm ve nitelii zlemi olacak ki son gnlerde fenomenlerin konuma yapt salonlarn yzde yirmisi ancak dolmaktadr. Buradan anlyoruz ki fuarlarn sahnelerinde yer almas gerekenler dilin derinliini, insann i dnyasn, toplumsal hafzay ileyen yazarlardr.
Edebiyat yn olmayan, yalnzca sat........