We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

Keşke olmasaydı...

16 0 0
13.02.2019

*Rahmetli Şükrü Server AYA'nın aziz anısına...

Evet, keşke olmasaydı… Asırlarca birlikte, birbirlerini onurlandırarak yaşayan imparatorluğun “iki milleti” keşke birbirlerine kırdırılmasaydı…

Keşke, Galiçya’da, Yemen’de, Sarıkamış’ta, Çanakkale’de savaşmak durumunda olan bir ülke sırtından vurulmak endişesiyle “Millet-i Sadıkası” ile karşı karşıya getirilmeseydi.

O zaman Ermenistan’ın ilk başbakanı Kaçaznuni gibi ciddi devlet adamı 1923 Taşnak Kongresinde “Denizden denize Ermenistan hayaliyle ayaklandık… Olayların sebebi bizdik, aldatıldık… Başımıza ne geldiyse emperyalistlerin emellerine hizmet etmekten geldi… Yüzlerce yıl birlikte yaşadık; şimdi Türklere bakacak yüzümüz kalmadı…” demek zorunda kalmazdı…

Madalyonun Arka Yüzü…

Madalyanın ön yüzü zaten dünya âlemin dilinde… Madalyonun arka yüzünü ise nesnel biçimde Mehmet Perincek’in Rus arşivlerinde yıllarca yaptığı çalışmalar ortaya koyuyor:
Taşnaksutyun Partisi'nin Dışişleri Bürosu Başkanı Zavriyev'in Çarlık Rusyası'nın Londra ve Paris büyükelçilerine 1915 yılında gönderdiği mektup, 1. Dünya Savaşı'nda Ermenilerin oynadığı rolü gözler önüne seriyor:

"Savaşın ilk günlerinden beri Rusya Ermenileri, Rusya'da ve Türkiye'de savaşa katılmayı beklemektedir. Bu durum savaşın sonunda Ermeni meselesinin yeniden gündeme alınması ve kesin şekilde çözülmesi umudunu doğurmaktadır. Bu sebeple Ermeniler, yaklaşan olaylara katılmaktan geri duramaz, bundan ötürü savaşta en hararetli biçimde yerini almalıdır."

Çarlık hükümetinin arşivinde de yer alan bu mektubun içeriğini destekleyen başka bir Taşnak belgesi de siyaset adamı ve tarihçi Boryan'ın kişisel arşivinde bulunmaktadır. 1915 Şubatında Tiflis'teki Ermenistan Milli Kongresi'nde Taşnaksutyun Partisi'nin askeri kanat temsilcisinin yaptığı konuşmayı içeren belge, bu bakımdan çarpıcıdır:

"Bilindiği gibi, Rus hükümeti savaşın başında Türk Ermenilerini silahlandırmak ve savaş sırasında ülke içinde ayaklanmaya hazırlamak amacıyla 242. 900 ruble verdi. Gönüllü birliklerimiz Türk ordusunun savunma hattını........

© ABC Gazetesi