İnsan önce kendi gücünü, varlığını, özgüvenini, duyarlılığını, erdemini, bilinçli yaşam sınırlarını tanımak durumundadır.

İnsan yaradılışı, oluşumu gereği anlama, kavrama yeteneği olan varlıklardır; anısal belleğe, düşünme, algılama, anımsama, bilişsel ve tinsel yeteneklere sahiptir.

Ayrıca içgözlem, özeleştiri yapma, kişisel düşünceler edinme, hayal kurma, varoluş üzerine görüşler geliştirme bağlamında yeteneklidir.

Bunca özellikleri, yetenekleri, gücü barındıran insan iyilik, sevgi, saygı, barış, dayanışma, erdemli duruş gibi kavramları kendinde buluşturduğu sürece, insan gerçekliğinin, sorumluluğunun da gereğini yerine getirmiş olur.

***

Yalan, iftira, döneklik, iki yüzlülük, acımasızlık, pişkinlik, utanmazlık…İnsanın yüz kızartıcı halleri…

Bu sözcüklerin anlamını öğrenmeye, tanımını yapmaya, içeriğini açmaya gerek yok sanırım. Bu sözcükleri duyan erdemli, onurlu, insana saygılı, sorumluluk duygusu içinde olan bilinçli kişilerin yüzündeki anlatımı anlıyorum, rengi tanıyorum.

***

"Utanma", Türkçe kökenli bir sözcük. Eski Türkçede "ufalanmak" eylemiyle bağlantılı bir kökten gelir, zamanla "utanma duygusu" anlamını kazanır.

TDK sözlüğünde "utanma" sözcüğünün karşılığı "hicap, hayâ, utanç" gibi anlamları........

© 9 Eylül Gazetesi