We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

Dünya kinosunun Azərbaycan səhifəsi - Resenziya

2 0 1
25.02.2021

Kino illüziya sənətidir. O dərəcədə illüziya sənətidir ki, bu illüziyanın təsir gücü təkcə kinozalın böyük ekranında film seyr edərkən deyil, teleekran vasitəsilə də (bu, hətta daha kiçik monitora da aid ola bilər) baş verə bilər, əlbəttə, bu zaman yeganə şərt illüziyanı yaradanın, yəni quruluşçu rejissorun öz yaratdığına inamının nə dərəcədə böyük olmasıdır.

Çoxlarımızın sevdiyi bir Azərbaycan ekran əsərinin qəhrəmanlarından birinin dediyi kimi, "...əsas odu ki, uydurduğun nağıla inanasan..." Onda tamaşaçı da ekranda gördüyünə inanacaq və zövqlü kinomanların sayı artacaq. "Uydurmaq" və "nağıl" kəlmələrinin görünməyən tərəfini görməyə çalışıb anlamaq çətin deyil ki, "nağıl" "nəql etmək" anlamına gəlirsə, deməli, "uydurmaq" heç də sırf təxəyyüldən, təsəvvürdən qaynaqlanan bir anlam deyil, sadəcə, gerçəkdən baş vermiş, hazırda yaşanan və ya baş verməsi mümkün olan hadisənin, situasiyanın, halın, yaşantının, təəssüratın yaradıcı insan tərəfindən yozumu, interpretasiyası, bir sözlə, qavrama tərzinin ifadəsidir. Teatrdan fərqli olaraq, film izləmək birtərəflidir, bu və ya digər filmin iştirakçıları, kinoobrazların ifaçıları olan aktyorlar bizi, yəni tamaşaçıları, daha doğrusu, tamaşaçıların reaksiyasını, duyma, dərketmə halını izləyə bilmirlər, tet-a-tet effekti yoxdur kinoda. Buna görə də, əlahəzrət kino digər, əlavə effektlərdən istifadə etməyə daha çox meyillidir. Amma ən əsas effekt əlbəttə ki, ssenari müəllifinin iti, analitik beyni, quruluşçu rejissorun sərrast, peşəkar gözləridir. Belə arsenala malik olan filmin quruluşçu operatorunun, quruluşçu rəssamının, bəstəkarının, aktyorlarının müvafiq, layiqli, arzuolunan, məqsədəuyğun səviyyədə olmaması mümkünsüzdür.

Bu yaxınlarda Azərbaycan Kinematoqrafçılar İttifaqının layihəsi olaraq çapdan çıxan "Azərbaycan kino sənəti tarixi" dördcildliyi yazıçı, publisist, ssenari müəllifi, kino tədqiqatçısı Nəriman Əbdülrəhmanlının üç on ilin müşahidələrini, təhlillərini, təəssüratlarını bir külliyyatda birləşdirən tədqiqat nümunəsidir. Kitab Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100, Azərbaycan kinosunun 120 illiyinə ithaf olunub. Əlbəttə, terminoloji leksika ilə yüklənib ağırlaşdırılmamış və ən əsası töhfə səviyyəsində qələmə alınmış hər bir əsər geniş oxucu dairəsini bir araya gətirmək iqtidarındadır.

"Azərbaycan kino........

© 525-ci Qəzet


Get it on Google Play