Kars ve yöresi ağızları sözlüğü |
Dil; kültürel, tarihsel, toplumsal boyutlarıyla olduğu kadar, canlı ve dinamik yapısıyla da bireyleri, toplumları, yurttaşları, milletleri etkiler ve etkilenir. Dilin fonetik yapısı, dilin zenginliği, dilin matematiği önemlidir. Dil, kuşaktan kuşağa aktarılmasıyla, yazılı olsun - olmasın, ulusal boyutları yanında, yöresel özellikleriyle de değerlidir. Bu açıdan dile ilişkin çalışmaların çoğalması, zenginleşmesi; lehçe, şive ve ağızlarla ilgili çalışmaların çeşitlenmesi, her açıdan çok kıymetlidir. Desteklenmesi gerekir.
Kısa süre önce okurlarla buluşan bir çalışma, bu yönüyle dikkat çekiyor ve ilgiyi hak ediyor. Kitabın adı, Kars ve Yöresi Ağızları Sözlüğü, (Teke Akademi Yayınları, Bursa, 2025). Kitabın yazarları, Prof. Dr. Cengiz Alyılmaz ve Prof. Dr. Bahadır Güneş. Alyılmaz, Bursa Uludağ Üniversitesi’nde, Güneş ise Karadeniz Teknik Üniversitesi’nde görev yapıyorlar. Kitabın editörlüğünü Prof. Dr. Semra Alyılmaz ve Doç. Dr. İsmail Çoban yapmışlar.
Kitapta fotoğraflar, haritalar, görseller de dikkat çekiyor. Çalışmasını yaptıkları yörenin insanları olan iki akademisyen, Alyılmaz ve Güneş; 658 sayfalık kitapla, bilime katkı sunmanın yanında, öncelikle Cumhuriyetimize olan ödenmesi imkânsız borçlarını biraz olsun ödemeye çalışmışlar ve doğup büyüdükleri topraklara olan vefayı, özlemi ortaya koymuşlar.
Bu bilinç, bu duruş, bu tavır, bu duyarlılık önemli. Bunun hemşericiliği, bölgeciliği aşan, kimlik siyasetini çok aşan boyutları var. Çünkü Cumhuriyetin toplumcu, halkçı, kamucu karakterini gösteriyor. Cumhuriyetin fırsat eşitliğini, özellikle de eğitimdeki fırsat eşitliğini yansıtıyor. Ardahan’ın Çıldır ilçesine bağlı Âşık Şenlik kasabasında doğan Bahadır Güneş’i de, Kars’ta dünyaya gelen Cengiz Alyılmaz’ı da, bilim insanı yapan, Cumhuriyet, Gazi Mustafa........