İran’daki savaş, ABD’nin başaramadıkları ve Çin’in kazanımları |
ABD – İsrail saldırganlığı, İran’ı tehdit etmeyi sürdürüyor. ABD üzerindeki büyük nüfuzu yanında, ABD Başkanı Trump’ı adeta rehin alan İsrail, İran karşısında umduğunu bulamadığından, bir an önce ABD’yi ikna edip, saldırıların yeniden başlamasını istiyor. Fakat ABD’de işler, umulduğu gibi gitmiyor. ABD; eskisi kadar üretmiyor. Dış ticaret açığı, bütçe açığı, borç toplamı dayanılmaz boyutlarda. Ülke içinde toplumsal fay hatları olduğu gibi, Atlantik sistemi içinde de büyük çatlaklar var. Bizzat ABD Başkanı Trump; NATO üyesi ülkeleri azarlıyor.
Hafızamızı tazeleyelim; ABD’nin Ortadoğu’daki büyük nüfuzuna karşın, bölgede ABD’nin ısrarla kurulmasını istediği ittifaklar, şimdiye dek hayata geçmediler. Örneğin; Aralık 2015’te Suudi Arabistan öncülüğünde 34 ülkenin katılımıyla “Teröre Karşı İslam İttifakı” kurulmuştu. Başarılı olamadı. Kısaca “İslam NATO’su” olarak bilinen yapılanmaya, Suudi Arabistan öncülük etmişti. Devamı gelmedi. Yine Suudi Arabistan öncülüğünde, Körfez İşbirliği Konseyi üyelerinin katılımıyla askeri bir ittifak gündeme gelmişti, Körfez NATO’su adıyla. O da başarısız oldu. Yine Suudi Arabistan öncülüğünde, Arap Ligi bünyesinde bir ittifak önerilmiş, başkomutanlığını Mısır’ın yapacağı açıklanmıştı. Başarısız oldu. Suudi Arabistan ile Katar ile yaşanan gerilimleri de unutmayalım.
Dahası var. ABD; Çin ve Rusya’nın yakınlaşmasını engellemek istedi. Başaramadı. Tersine iki ülkenin ilişkileri daha da gelişti, çeşitlendi. ABD; Çin’e karşı, Rusya’yı yanına çekmek, bunu beceremezse, en azından Rusya’nın Çin’le arasına mesafe koymasını sağlamak istedi. Başaramadı. ABD’nin, yanına Avrupa Birliği’ni de alarak, Rusya – Ukrayna savaşı nedeniyle, Rusya’ya karşı hayata geçirdiği ekonomik yaptırımlar da, beklediği etkiyi yaratmadı. Tersine Avrupa ülkeleri, enerji darboğazına girdiler. Sanayileri, ekonomileri büyük zarar gördü. Ukrayna’ya verdikleri onca desteğe rağmen, Rusya........