Sessiz şantiye: BYD Manisa |
2024 yazında kamuoyuna büyük sanayi hamlesi olarak duyurulan Çin merkezli BYD’nin elektrikli otomobil fabrikası yatırımı, aradan geçen 1,5 yıla rağmen sahada görünür bir ilerlemeye dönüşmüş değil.
Açıklanan çerçeve iddialıydı: 2026’da seri imalat, milyar dolarlık yatırım, yüzbinlerce araçlık üretim kapasitesi, istihdam ve Ar-Ge merkezi vaatleri. Ancak bugün gelinen noktada, yatırımın fiilî ilerleyişi ile kamuoyuna açıklanan hedefler arasındaki mesafe dikkat çekiyor.
2024 Temmuz ayında BYD fabrikası için Manisa Organize Sanayi Bölgesi’nde yaklaşık 160 hektarlık arazi tahsis edildi. Aynı dönemde Çin menşeli elektrikli araçlara getirilen ilave gümrük vergileri ve ek mali yükümlülüklerden, yatırım taahhüdü karşılığında BYD muaf tutuldu. Bu düzenleme, Türkiye’ye doğrudan üretim yatırımı çekme hedefiyle savunuldu. Ancak aradan geçen sürede Manisa’daki arazide kamuoyuna yansıyan belirgin bir inşaat faaliyeti başlamazken, BYD’nin Türkiye’ye yönelik otomobil ithalatı devam etti.
Tartışmanın merkezinde de bu denge yer alıyor: Yatırım sahada henüz somutlaşmamışken, sağlanan vergi avantajlarının nasıl ve hangi kriterlerle denetlendiği.
Teşvikler devrede, sahada ise hâlâ soru işaretleri var.
Son haftalarda kamuoyuna yansıyan “BYD’nin fabrika inşaatına başlamadığı gerekçesiyle ithalatının durdurulduğu” iddialarına Ticaret Bakanlığı’ndan yalanlama geldi. Ticaret Bakanı Ömer Bolat, gümrüklerde BYD’ye yönelik genel bir ithalat engeli bulunmadığını, yaşanan bazı aksaklıkların kontenjan aşımı ve teminat........