Buzlar erimedi ama sistem nefes aldı
Beijing'de kameraların önünde el sıkışıldı, sofralar kuruldu, kadehler kaldırıldı. Trump Xi'yi övdü, Xi ortak çıkarların farklılıklardan "daha ağır bastığını" söyledi. Borsalar yeşile döndü, petrol gevşedi, manşetler "yumuşama" dedi. Ama perde arkasındaki sesler bambaşka bir hikaye anlatıyor. Daha zirvenin üzerinden 24 saat geçmeden Trump Fox News'a çıkıp "Çin ABD'den petrol almayı kabul etti" deyiverdi. Çin tarafından ise çıt yok. Şimdi sormak lazım: Rasyonel risk okuması işte tam da bu manzara karşında hangi tarafın sözüne itibar etmekle başlıyor.
Aynı Masa, Farklı Zirve
İşin özü şu: Aynı odada iki ayrı zirve yapıldı. Trump'ın zirvesinde Çin, ABD petrolüne talip oldu, tarım ürünlerinde rekor alım sözü verdi, Boeing'e 200 uçak siparişi geçti, üstüne bir de İran'a silah vermeme garantisi sundu. Xi'nin zirvesindeyse bunların neredeyse hiçbiri yok. Çin devlet medyası sadece Boeing siparişini doğruladı, Hürmüz'ün açık kalması temennisini aktardı, geri kalan her şeyi duymazdan geldi.
Piyasalar hangi zirveyi satın aldı derseniz; Tabii ki Trump'ınkini. Çünkü borsa sessizliği değil, sözü sever. Söz varsa fiyatlanır, yoksa beklenir. Ama burada bir pürüz var: O sözü sadece bir taraf söylüyor.
Bu haberlerin hiçbiri "barış geldi" demiyor. Piyasaların fiyatladığı şey, Morgan Stanley'nin deyimiyle "dönüştürücü bir sıfırlama değil, istikrarın devamı." Daha basit ifadeyle: Kimse bu iki devin dost olacağına inanmıyor. Ama birbirlerini mahvetmeyeceklerine dair bir güvence arıyorlar. Rasyonel risk okuması da tam burada başlıyor: Felaketi beklemekten vazgeçip kontrollü gerilimin fiyatına odaklanmak.
Bu zirvenin şifresi basit: "Piyasalar uzlaşmayı değil, istikrarlı gerilimin korunmasını fiyatlıyor." Çin hisseleri aylardır jeopolitik iskonto taşıyordu. Şimdi o iskontonun bir kısmı geri alınıyor. Yuan, dolar karşısında güçlendi. Ama kimse tarifelerin sıfırlanacağını beklemiyor. Beklenti şu: ABD'nin Çin mallarına uyguladığı yaklaşık tarife bir süre daha artmayacak. Çin'in misillemesi tırmanmayacak. Gerginlik tavanda asılı kalacak, ama o tavanın yeri belli........
