Çömlek patladı |
Trump, ilk kez çıkıp “Grönland’ı almak istiyoruz” dediği vakit çoğu insan gülüp geçti.
Ciddiye alan pek olmadı.
Batı medyası meseleyi bir “tuhaflık”, bir “Trump şovu” hatta diplomatik bir garabet olarak sundu.
ABD, NATO üyesi bir ülkenin toprağına nasıl göz koyabilir, göz koymakla kalmayıp “burayı illa bana vereceksin” diyebilirdi!
Bu yaklaşım NATO'nun fişini tamamen çekeceğinden kimse Washington'daki klasik devlet aklının yeşil ışık yakacağına ihtimal vermedi.
Ancak meselenin şaka ya da anlık bir hezeyan olmadığı kısa sürede ortaya çıktı.
Trump gayet ciddiydi.
Yaşlı kıtada çarşı karıştı.
Namus belasına demeyelim ama “sıranın bize gelme ihtimali de var” diye düşünmüş olmaları kuvvetle muhtemel ki Avrupa'nın burnu havada siyasetçileri peş peşe Danimarka'ya arka çıkmaya başladı.
Ortaya saçılan diplomatik cümlelerin, Atlantik'in öbür kıyısında hiçbir etkisi olmadığını gördük.
Aksine Trump, bu kez Danimarka’ya destek veren, Grönland'ın ABD'ye devredilmesine “hayır” diyen sekiz Avrupa ülkesini hedef tahtasına koydu.
Avrupa'da alarm zilleri çalmaya başladı.
Bu ülkelerden gelen mallara gümrük vergisi uygulama kararı aldı. Batı ittifakı kelimenin tam anlamıyla çatırdadı.
Listede Danimarka'nın yanısıra Norveç, İsveç, Fransa, Almanya, Birleşik Krallık, Hollanda ve Finlandiya var.
Bu vergiler 1 Şubat'tan itibaren yüzde 10 oranında başlayacak eğer Grönland’ın “tam ve eksiksiz satışı” için bir anlaşmaya varılamazsa 1 Haziran 2026’dan itibaren yüzde 25’e yükselecek.
Mesele gayet ciddi.
Avrupa ekonomisi çöküşün eşiğine gelir, kimsenin kuşkusu olmasın. Dünya ekonomisine pek müspet aksetmeyeceği de muhakkak.
Gelin yakın gözlüğümüzü takalım.
Yaşlı kıta ile yeni dünya arasındaki mal ve hizmet ticaretinin toplam değeri 2024 yılı itibarıyla yaklaşık 1,5 trilyon dolar seviyesindeydi.
Bunun, küresel ticaretin yaklaşık dörtte biri olduğunu düşünebiliriz.
Yani iki taraf ekonomik olarak birbirine bağımlı. Dünyanın en büyük ikili ticaret ve yatırım ortakları, en bütünleşik ekonomik ilişkisine sahipler.
ABD'deki milyonlarca iş, AB-ABD ticareti ve yatırımıyla bağlantılı.
Ama mal ticareti tamamen AB’nin lehine, ABD'ye 605 milyar dolar........