menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Tek Adamlıktan Yönetilen Kaosa: Yeni Dünya Düzeni

16 0
05.05.2026

İspanya’dan, Portekiz’e, Arjantin’e, Sovyetler’e, 20. yüzyılın  ortaya sürülmüş bütün “tek adamları” gibi,  bir Başkanın  ‘çek-çek kopmasın’ stratejisi üzerinden Amerika kapitalizmin en büyük oyunlarından birini oynuyor.

ABD’nin “koruyamadığı ülkelere” yeniden silah satması yalnızca bir dış politika haberi değil. 

Bu tür başlıklar, modern dünya düzeninin artık ahlaki değil yapısal bir dile geçtiğini gösterir. 

Çünkü mesele “kim kimi koruyor?” sorusundan çok, “kim hangi düzeni sürdürüyor?” sorusuna dönüştü.

Bu noktada temel ayrım net:

ABD’nin uygulamaya çalıştığı  bir “dünyayı koruma projesi” değil, bir “dünya düzeni yönetim projesi”.

Bunun da esasta eski bir bankanın sloganından farkı yok:  “Yok aslında birbirinizden farkınız…”

‘Koruma’, bu düzenin görünen yüzü: deniz yollarının açık kalması, müttefiklerin güvenliği, çatışmaların sınırlandırılması…

‘Kontrol’ ise daha sessiz çalışır: silah akışının yönetilmesi, güvenlik bağımlılıklarının kurulması, kriz bölgelerinin sistem içinde tutulması…

Bu ikisi birbirinden ayrılmaz. Çünkü modern güç, artık yalnızca ‘zor kullanarak’ değil, ‘düzen kurarak’ işliyor.

Şehirler yerle bir edilerek, çocuklar topluca bombalanarak yapılmak istenen bu gözü kararmışlık.

‘Amerika faktörü’ bu noktada ortaya çıkıyor; 

Ne tamamen bir lider, ne de yalnızca bir kurum var ortada. Ne de, tahttan  inmek korkusuyla yaşayanlar.

Amerika, hızın devletleşmiş halidir. Biz onu görüyoruz.

Daha fazla geç kalmadan gelenin önünü kesmek.

Kararın gecikmesini risk, tartışmayı maliyet, dengeyi ise zayıflık olarak gören bu yeni siyasal akıldır.

20.yüzyılın ‘tek adamları’ ideolojiyle konuşurdu; kitleleri mobilize ederek güç üretirlerdi.

ABD ideolojiyi adıyla geri çekti, yerine kapitalizmin operasyonel hızı geçti.

ABD’nin silah satışı bu hız rejiminin en çıplak örneklerinden biri. 

Korunamayan ülkeye silah satmak bir çelişki gibi görünür; oysa sistemin içinde bu bir ‘çelişki’ değil,........

© 10 Haber