U tekstu o nacionalizmu (ovde) razlikovao sam ovaj pojam od pojmova patriotizma i suverenizma, ali imajući u vidu neke komentare, bilo bi potrebno dodatno razraditi ovo pitanje. Ovde ću to i učiniti, bez ulaska u finese i preterane teoretizacije, već pre kao predlog za dalja razmatranja i praktične ishode.

Patriotizam ili rodoljublje bi se najjednostavnije mogao odrediti kao delatno osećanje pripadnosti i ljubav prema narodu (rodu) i državi (patrija=otadžbina), ali ne prosto kao instituciji, nego u prvom redu institucionalnom uokvirenju u kom živi i deluje narod kao istorijska zajednica sa sopstvenim istorijskim pamćenjem i identitetom. Patriota ili rodoljub je, dakle, onaj koji prihvata pripadnost određenom kolektivnom identitetu, ali i njegovom institucionalnom uobličenju, odnosno istorijskom poretku u kom daj narod ili njegov jedan deo živi u vremenu i prostoru.

Patriotizam i rodoljublje stoga ne moramo nužno shvatiti kao sinonime, što neki uopšte i ne čine, smatrajući da patriotizam naglašava vernost poretku i državi, a rodoljublje narodu (rodu), koji može prevazilaziti granice države. U praksi, međutim, ova dva pojma uglavnom funkcionišu kao istovetni, uz nezanemarljive aberacije, prema kojima neko, na primer, može sebe da smatra patriotom, ali svoj patriotizam razumevajući pre svega kao vernost državi u njenim granicama, smatrajući da se ne odnosi na pripadnike naroda koji žive van njih.

Tako postoje i oni koji sebe smatraju „srbijanskim“ patriotama, sa odijumom prema „prekodrincima“. Ovo se može povezati i različitim shvatanjem identiteta, pre svega nacionalnog, odnosno sa različitim shvatanjima nacije, pa bi se pojam političke nacije, koja naglašava pripadnost državi, bez obzira na etničku pripadnost nekog njenog člana, pre mogao vezati za pojam patriotizma, dok bi se za etnički pojam nacije pre vezivao pojam rodoljublja, kao odnosa prema narodu (rodu), kao etničkoj identitetskoj zajednici.

U svakom slučaju, patriotizam ili rodoljublje podrazumevaju snažan osećaj kolektivnog identiteta, odnosno pripadnosti široj istorijski generisanoj zajednici, uz spremnost na delatan doprinos njenom opstanku, bezbednosti i napretku, koja podrazumeva i spremnost na žrtvu, što ne odnosi samo na žrtvovanje u ratu, nego i samopregoran rad i pretpostavljanje dobrobiti zajednice svojim ličnim ambicijama i interesima, ili makar njihovo usaglašavanje sa potrebama zajednice.

Suverenizam, s druge strane, u današnjem smislu reči podrazumeva stanovište po kojem države i narodi, koliko je to ostvarivo i današnje vreme, treba da se trude da vode što je moguće samostalniju i nezavisniju politiku, koja na prvo mesto stavlja nacionalne i državne interese, a koji su obično prepoznati u kategorijama bezbednosti, stabilnosti, održivosti i razvojnosti.

Država, kao legitimni institucionalni okvir u kom živi i deluje zajednica, treba, dakle, što samostalnije od spoljašnjih centara moći ili partikularnih interesa bilo koje posebne društvene grupe ili institucije unutar države, da svom stanovništvu i institucionalnom poretku obezbedi bezbednost od spoljašnje pretnje i unutrašnjeg nereda, stabilnost funkcionisanja sistema, održivost sopstvenog ekonomskog statusa i resursne baze, kao i uslove za ekonomski i svaki drugi razvoj.

Suverenizam, sagledan na ovaj način, nije samo želja da se sopstvena država sačuva kao što samostalniji subjekat međunarodnih odnosa, već predstavlja i određen princip međunarodnih odnosa, po kojem bi primarna bila volja država, koje bi se u skladu sa svojim samostalno određenim nacionalnim interesima opredeljivali prema drugim državama ili međunarodnim savezima i organizacijama.

Današnji promoteri suverenizma dobro razumevaju kako princip za koji se zalažu nije........

© Нови Стандард