We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

ΓΝΩΘΙ ΣΑΥΤΟΝ. Ποιος είν’ αυτός, Ο Εαυτός;

1 0 0
30.08.2020

Ελευθέριος Ανευλαβής

«Το πάλαι τε και νυν και αιεί ζητούμενον, και αιεί απορούμενον…» (Αριστοτέλης)

Υπάρχει πράγματι ο Εαυτός; Και αν υπάρχει, τί είναι αυτός;

Ορισμένοι φιλόσοφοι της επιστήμης αρνούνται της ύπαρξη του Εαυτού. Γι’ αυτούς είναι μια ψευδαίσθηση, ένας μύθος του νου. Εάν δεν υπήρχε τίποτα να τον αντιλαμβάνεται, δεν θα υπήρχε εαυτός. Κατ’ αυτούς, η έννοια του εαυτού επινοήθηκε βάσει πολιτισμικών, κοινωνικών και γλωσσικών συμβάσεων. Δεν είναι τίποτα άλλο, από ένα χρήσιμο αντιληπτικό εργαλείο για την οργάνωση της ανθρώπινης εμπειρίας.

Κατά τον Σκώτο φιλόσοφο (18ος αιώνας), David Hume, δεν έχουμε καμιά εμπειρία μιας απλής, ατομικής εντύπωσης, που μπορούμε να αποκαλέσουμε εαυτό, και ο εαυτός είναι η ολότητα της συνειδητής ζωής ενός προσώπου.

« Όταν μπαίνω πιο ενδόμυχα σε αυτό που αποκαλώ εαυτό, πάντα σκοντάφτω σε κάποια συγκεκριμένη αντίληψη ή άλλη, θερμότητας ή κρύου, φωτός ή σκιάς, αγάπης ή μίσους, πόνου ή ευχαρίστησης. Ποτέ δεν μπορώ να πιάσω τον εαυτό μου οποιαδήποτε στιγμή χωρίς μια αντίληψη και ποτέ δεν μπορώ να παρατηρήσω τίποτα εκτός από την αντίληψη. (David Hume «Πραγματεία της Ανθρώπινης Φύσης»

Και ο σύγχρονος Φιλόσοφος και επιστήμων, Daniel Dennett, γράφει:

«Το φυσιολογικό άτομο του είδους Homo sapiens δημιουργεί έναν εαυτό, κλώθοντας ιστορίες περί εαυτού στη διαδικασία να παρουσιάσει εαυτόν στους άλλους, μέσω της γλώσσας. Η τάση να δημιουργήσει τον εαυτό δημιουργώντας ιστορίες, για ανθρώπους, ομοιάζει με το πώς οι αράχνες πλέκουν τον ιστό για να προστατευτούν. Η διαδικασία αυτή είναι και ενδογενής και ασύνειδη. (Dennett «Consciousness Explained» 1991).

Εν τούτοις, οι άνθρωποι γνωρίζουν άμεσα, αυτό που είναι αντικείμενο των συναισθημάτων ή των ενεργειών τους, καθώς, ταυτόχρονα, αναγνωρίζουν τα εν λόγω συναισθήματα, τα οποία είναι άρρητα. Δεν λέγονται.

Ο Εαυτός υπάρχει. Είναι τα συναισθήματα του πόνου και της ευχαρίστησης, του ελέγχου, της πρόθεσης, της ελευθερίας, της αυτοδιάθεσης και της δράσης, σύμφωνα με τις πεποιθήσεις και τις επιθυμίες κάποιου και η αίσθηση της συνύπαρξης στον φυσικό κόσμο και στο κοινωνικό σύνολο. Τέλος φόρμας

«Αντιφάσκω με τον εαυτό μου;

Πολύ καλά, λοιπόν, αντιφάσκω με τον εαυτό μου

Είμαι μεγάλος, είμαι πολυδιάστατος»

(Walt Whitman «Song of Myself : Τραγούδι του Εαυτού μου»)

Ο πολυδιάστατος Εαυτός, έχει πέντε διακριτές, ξεχωριστές, αλλά λειτουργικά συμπληρωματικές διαστάσεις: Οικολογική,

Διυποκειμενική, Αντιληπτική, Ιδιωτική, Χρονικά επεκτεινόμενη. Αυτές οι διαστάσεις συνεργάζονται, συνδέοντας το άτομο με το σώμα του, με την κοινωνία, με τον ψυχικό του κόσμο και με το περιβάλλον. (Ulric Neisser «Five Kinds of Self-knowledge: Πέντε Είδη Αυτογνωσίας 1988).

Ουσιαστικά η έννοια του Εαυτού, είναι συλλογή........

© Ζούγκλα


Get it on Google Play