We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

Εξουσία, νόμος, εικόνες

3 0 0
22.06.2020

Αυτό είναι το εκατοστό πεντηκοστό άρθρο των «Πολιτικών και Φιλοσοφικών Επίκαιρων». Εφτά χρόνια στη φιλόξενη και μοναδική «Εφ.Συν.» παίρνουμε τη φιλοσοφία από τα αποστειρωμένα σεμινάρια και τη φέρνουμε στην πολιτική, τον δρόμο, τη ζωή, για να αντισταθούμε μαζί στον «ανεξέταστο βίο».

Οταν οι διαμαρτυρόμενοι του «Black Lives Matter» αποκαθήλωσαν το άγαλμα του αρχι-δουλοκτήτη Εντουαρντ Κόλστον στο Μπρίστολ, ο Μπόρις Τζόνσον δήλωσε ότι δεν θα επιτρέψει τη διαγραφή της ιστορίας. Tους αποκάλεσε «όχλο» και «χούλιγκαν» και ζήτησε από την αστυνομία να τους τιμωρήσει παραδειγματικά (https://douzinas.gr/θέσεις-για-την-αντίσταση-3-πλήθος-και-ό/). Ομως, η αποκαθήλωση αγαλμάτων είναι μέρος μιας παμπάλαιας φιλοσοφικής και πολιτικής αντιπαράθεσης.

Η εξουσία και η γλώσσα της, ο νόμος, αντιλαμβάνονταν πάντα τη σημασία της εικόνας για τη διατήρηση του κοινωνικού δεσμού και την επικράτηση του κυρίαρχου. Ο νόμος για να γίνει αποδεκτός εγγράφει ένα συγκεκριμένο καθεστώς εικόνων στην ψυχή. Στον όρο «νόμος» περιλαμβάνω όλες τις κανονιστικές πηγές και εκφράσεις του δέοντος: τους κανόνες, τις εντολές και απαγορεύσεις της πολιτείας, της θρησκείας, της ηθικής, των κοινωνικών συμβάσεων και εθίμων. Αλλά και τον νόμο της «ψυχής» θα λέγαμε, τη συνείδηση στη θρησκεία και το υπερεγώ στην ψυχανάλυση. Οπως έλεγαν οι Λατίνοι, «jus vitam instituet», «ο νόμος συνιστά τη ζωή»: συναρμολογεί την κοινωνική ύπαρξη με τη βιολογική και το ασυνείδητο.

Ο πόλεμος της εικόνας ξεκίνησε στη Θεολογία και τη Φιλοσοφία και σύντομα έγινε κεντρικό πεδίο μάχης για την εξουσία. Η Βίβλος τοποθετεί δύο αντιφατικούς κανόνες στο κέντρο του νόμου. Στη «Γένεση», ο άνθρωπος πλάστηκε κατ’ εικόνα και ομοίωση του Θεού. Η εικόνα ιεροποιείται. Αλλά η δεύτερη εντολή στην «Εξοδο» απαγορεύει τη δημιουργία ειδώλου ή παντός ομοιώματος, «όσα εν τω ουρανώ και επί της γης». Εδώ θεμελιώνεται η εικονοκλαστική άποψη και οι ανεικονικές θρησκείες, η Εβραϊκή, το Ισλάμ, οι Προτεστάντες. Στις δύο αυτές εντολές, και τη φιλοσοφία στην οποία βασίζονται, στηρίχτηκαν οι αντιμαχόμενες........

© Στήλες


Get it on Google Play