Η Ευρώπη απαντά στον Τραμπ
Σύμφωνοι πρόκειται μόνο για μια εμπορική συμφωνία. Πολύ περισσότερο ωστόσο συνιστά μια γεωστρατηγική επιλογή. Είναι η απάντηση της Ένωσης και κρατών της Λατινικής Αμερικής στον Τραμπ. Στην προσπάθεια του να επιβάλει με το έτσι θέλω τους όρους του στις διεθνείς συναλλαγές. Και είναι η ανταπόκριση της Ευρώπης στην έκκληση του Κάρνεϊ για πολύπλευρες συνεργασίες με βάση το κοινό συμφέρον αλλά και τις κοινές αξίες. Είναι η δημιουργία μιας καινούργιας αγοράς εκατοντάδων εκατομμυρίων πολιτών η οποία θα διαθέτει ισχυρότερες άμυνες απέναντι στον εκβιασμό των υπερδυνάμεων. Στο ίδιο ακριβώς πνεύμα προωθείται και μια μεγάλη συμφωνία με την Ινδία ενώ θα ακολουθήσουν και άλλες με χώρες του Ειρηνικού. Για την Ευρώπη, η οποία παραμένει εξαρτημένη για τις κρίσιμες πρώτες ύλες που απαιτούν οι τεχνολογίες αιχμής, αυτές οι συμφωνίες είναι και μια πρόσθετη ασφάλεια για τη βιωσιμότητα και την αναπτυξιακή της προοπτική.
Για πολλούς βέβαια αυτά είναι θεωρίες. Στην πράξη τι θα συμβεί; Μου είχε κάνει εξαιρετική εντύπωση πρόσφατα, στα μπλόκα, ένας αγρότης- κρασοπαραγωγός με πόση ευφράδεια κατακεραύνωνε τη συμφωνία. Το μήνυμα του ήταν, χωρίς μεγάλη δόση υπερβολής, ότι θα πεθάνουμε είτε από ανθυγιεινά τρόφιμα γεμάτα απαγορευμένα φυτοφάρμακα είτε από την πείνα. Για να μη πούμε για το περιβάλλον και τα τροπικά δάση του Αμαζόνιου.
Δύο προκαταρτικές αρχές. Η πρώτη ότι κάθε εμπορική συμφωνία έχει κερδισμένους και χαμένους. Η δεύτερη ότι είναι εξαιρετικά δύσκολο να προβλέψει κάποιος τις ακριβείς συνέπειες μια συμφωνίας. Βρήκα πολύ διαφωτιστική, τρόπος του λέγειν, την απάντηση του καθηγητή Mathieu Parenti ο οποίος πήρε μέρος σε γαλλική έρευνα για τη συμφωνία. Όταν ρωτήθηκε ποια πλευρά θα βγει κερδισμένη, Ευρώπη ή Λατινική Αμερική, υπήρξε αφοπλιστικός: «κανείς δεν ξέρει στην πραγματικότητα».
Ένα καλό παράδειγμα αυτής της δυσκολίας είναι μια ανάλογη συμφωνία που υπέγραψε η Ένωση με τον Καναδά. Προέβλεπε την εισαγωγή χωρίς δασμούς 50.000 τόνων κρέατος το χρόνο. Σχεδόν μια δεκαετία αργότερα ωστόσο εισάγονταν μόλις 1519 τόνοι! Ο λόγος είναι ο περιορισμός στη χρήση ορμονών που θέτει η Ευρώπη. Οι καναδοί παραγωγοί δεν θεώρησαν ότι τους συμφέρει να προσαρμοστούν κι έτσι οι πόρτες της Ευρώπης παραμένουν κλειστές. Αυτό ενδεχομένως αποτελεί και μια απάντηση στις ανησυχίες, πραγματικές ή όχι, για το ενδεχόμενο να εισαχθούν τρόφιμα που έχουν παραχθεί με απαγορευμένα φυτοφάρμακα. Αν χρειάζεται απάντηση σε μια χώρα που ως πρόσφατα μας γυρνούσαν πίσω εξαγωγές επειδή ήταν τίγκα στο φυτοφάρμακο. Στη συμφωνία πάντως προβλέπεται ότι όλα τα τρόφιμα που θα εισάγονται θα πρέπει να συμμορφώνονται με........
